Stammfunktionen zu Polynomquotienten (Partialbruchzerlegung)


In diesem Abschnitt beschäftigen wir uns ausschließlich mit Funktionen der Form f= r s MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaiabg2da9maalaaabaGaamOCaaqaaiaadohaaaaaaa@39DC@ , mit Polynomen r und s, wobei wir o.E. s als nicht konstant und normiert annehmen dürfen.

Als stetige Funktion besitzt f auf Intervallen, also z.B. zwischen je zwei benachbarten Nullstellen von s, eine Stammfunktion. Ein Konzept zur Ermittlung solcher Stammfunktionen stellen wir hier vor und beziehen uns dabei auf zwei grundlegende Sätze über Polynome:

  • Fundamentalsatz der Algebra

    Jedes nicht konstante, normierte Polynom s über ℝ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeSyhHekaaa@375C@ zerfällt vollständig in ein Produkt aus linearen und nicht zerlegbaren quadratischen Polynomen:

    s= (X− a 1 ) l 1 ⋅…⋅ (X− a j ) l j ⋅ ( X 2 + p 1 X+ q 1 ) n 1 ⋅…⋅ ( X 2 + p k X+ q k ) n k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4Caiabg2da9iaacIcacaWGybGaeyOeI0IaamyyamaaBaaaleaacaaIXaaabeaakiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadYgadaWgaaadbaGaaGymaaqabaaaaOGaeyyXICTaeSOjGSKaeyyXICTaaiikaiaadIfacqGHsislcaWGHbWaaSbaaSqaaiaadQgaaeqaaOGaaiykamaaCaaaleqabaGaamiBamaaBaaameaacaWGQbaabeaaaaGccqGHflY1caGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaWGybGaey4kaSIaamyCamaaBaaaleaacaaIXaaabeaakiaacMcadaahaaWcbeqaaiaad6gadaWgaaadbaGaaGymaaqabaaaaOGaeyyXICTaeSOjGSKaeyyXICTaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaWGWbWaaSbaaSqaaiaadUgaaeqaaOGaamiwaiabgUcaRiaadghadaWgaaWcbaGaam4AaaqabaGccaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGUbWaaSbaaWqaaiaadUgaaeqaaaaaaaa@6C03@ [1]

    Dabei ist die Unzerlegbarkeit der quadratischen Polynome eine Eigenschaft ihrer Diskriminante:

    X 2 + p i X+ q i MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaWGybGaey4kaSIaamyCamaaBaaaleaacaWGPbaabeaaaaa@3E86@ unzerlegbar  ⇔  D i = p i 2 4 − q i <0 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGzbVlabgsDiBlaaywW7caWGebWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaeyypa0ZaaSaaaeaacaWGWbWaa0baaSqaaiaadMgaaeaacaaIYaaaaaGcbaGaaGinaaaacqGHsislcaWGXbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaeyipaWJaaGimaaaa@46C0@

    Insbesondere ist daher X 2 + p i X+ q i (0)= q i >0 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaWGybGaey4kaSIaamyCamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaacIcacaaIWaGaaiykaiabg2da9iaadghadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccqGH+aGpcaaIWaaaaa@4585@ , so dass X 2 + p i X+ q i MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaWGybGaey4kaSIaamyCamaaBaaaleaacaWGPbaabeaaaaa@3E86@ nur positive Werte annimmt (Auf Intervallen haben bei stetigen Funktionen ohne Nullstellen alle Funktionswerte ein einheitliches Vorzeichen!)
     

  • Satz über die Partialbruchzerlegung

    Jeder Polynomquotient mit nicht konstantem, normiertem Nenner s läßt sich unter Verwendung der Zerlegung [1] und einem geeigneten Polynom t als eine Summe schreiben:

    r s =t + c 11 X− a 1 + c 12 (X− a 1 ) 2 +…+ c 1 l 1 (X− a 1 ) l 1 +… + c j1 X− a j + c j2 (X− a j ) 2 +…+ c j l j (X− a j ) l j + m 11 X+ b 11 X 2 + p 1 X+ q 1 + m 12 X+ b 12 ( X 2 + p 1 X+ q 1 ) 2 +…+ m 1 n 1 X+ b 1 n 1 ( X 2 + p 1 X+ q 1 ) n 1 +… + m k1 X+ b k1 X 2 + p k X+ q k + m k2 X+ b k2 ( X 2 + p k X+ q k ) 2 +…+ m k n k X+ b k n k ( X 2 + p k X+ q k ) n k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabyGaaaaabaWaaSaaaeaacaWGYbaabaGaam4CaaaacqGH9aqpcaWG0baabaGaey4kaSYaaSaaaeaacaWGJbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIXaaabeaaaOqaaiaadIfacqGHsislcaWGHbWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaaakiabgUcaRmaalaaabaGaam4yamaaBaaaleaacaaIXaGaaGOmaaqabaaakeaacaGGOaGaamiwaiabgkHiTiaadggadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaaakiabgUcaRiablAciljabgUcaRmaalaaabaGaam4yamaaBaaaleaacaaIXaGaamiBamaaBaaameaacaaIXaaabeaaaSqabaaakeaacaGGOaGaamiwaiabgkHiTiaadggadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGSbWaaSbaaWqaaiaaigdaaeqaaaaaaaaakeaaaeaacqGHRaWkcqWIMaYsaeaaaeaacqGHRaWkdaWcaaqaaiaadogadaWgaaWcbaGaamOAaiaaigdaaeqaaaGcbaGaamiwaiabgkHiTiaadggadaWgaaWcbaGaamOAaaqabaaaaOGaey4kaSYaaSaaaeaacaWGJbWaaSbaaSqaaiaadQgacaaIYaaabeaaaOqaaiaacIcacaWGybGaeyOeI0IaamyyamaaBaaaleaacaWGQbaabeaakiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaaaaOGaey4kaSIaeSOjGSKaey4kaSYaaSaaaeaacaWGJbWaaSbaaSqaaiaadQgacaWGSbWaaSbaaWqaaiaadQgaaeqaaaWcbeaaaOqaaiaacIcacaWGybGaeyOeI0IaamyyamaaBaaaleaacaWGQbaabeaakiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadYgadaWgaaadbaGaamOAaaqabaaaaaaaaOqaaaqaaiabgUcaRmaalaaabaGaamyBamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaGccaWGybGaey4kaSIaamOyamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaaakeaacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaamiCamaaBaaaleaacaaIXaaabeaakiaadIfacqGHRaWkcaWGXbWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaaaakiabgUcaRmaalaaabaGaamyBamaaBaaaleaacaaIXaGaaGOmaaqabaGccaWGybGaey4kaSIaamOyamaaBaaaleaacaaIXaGaaGOmaaqabaaakeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchadaWgaaWcbaGaaGymaaqabaGccaWGybGaey4kaSIaamyCamaaBaaaleaacaaIXaaabeaakiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaaaaOGaey4kaSIaeSOjGSKaey4kaSYaaSaaaeaacaWGTbWaaSbaaSqaaiaaigdacaWGUbWaaSbaaWqaaiaaigdaaeqaaaWcbeaakiaadIfacqGHRaWkcaWGIbWaaSbaaSqaaiaaigdacaWGUbWaaSbaaWqaaiaaigdaaeqaaaWcbeaaaOqaaiaacIcacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaamiCamaaBaaaleaacaaIXaaabeaakiaadIfacqGHRaWkcaWGXbWaaSbaaSqaaiaaigdaaeqaaOGaaiykamaaCaaaleqabaGaamOBamaaBaaameaacaaIXaaabeaaaaaaaaGcbaaabaGaey4kaSIaeSOjGSeabaaabaGaey4kaSYaaSaaaeaacaWGTbWaaSbaaSqaaiaadUgacaaIXaaabeaakiaadIfacqGHRaWkcaWGIbWaaSbaaSqaaiaadUgacaaIXaaabeaaaOqaaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaWGWbWaaSbaaSqaaiaadUgaaeqaaOGaamiwaiabgUcaRiaadghadaWgaaWcbaGaam4AaaqabaaaaOGaey4kaSYaaSaaaeaacaWGTbWaaSbaaSqaaiaadUgacaaIYaaabeaakiaadIfacqGHRaWkcaWGIbWaaSbaaSqaaiaadUgacaaIYaaabeaaaOqaaiaacIcacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaamiCamaaBaaaleaacaWGRbaabeaakiaadIfacqGHRaWkcaWGXbWaaSbaaSqaaiaadUgaaeqaaOGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaaGccqGHRaWkcqWIMaYscqGHRaWkdaWcaaqaaiaad2gadaWgaaWcbaGaam4Aaiaad6gadaWgaaadbaGaam4AaaqabaaaleqaaOGaamiwaiabgUcaRiaadkgadaWgaaWcbaGaam4Aaiaad6gadaWgaaadbaGaam4AaaqabaaaleqaaaGcbaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaWGWbWaaSbaaSqaaiaadUgaaeqaaOGaamiwaiabgUcaRiaadghadaWgaaWcbaGaam4AaaqabaGccaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGUbWaaSbaaWqaaiaadUgaaeqaaaaaaaaaaaaa@F454@

    Dabei ist t das Nullpolynom, falls grad   r<grad   s MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaae4zaiaabkhacaqGHbGaaeizaiaaysW7caWGYbGaeyipaWJaae4zaiaabkhacaqGHbGaaeizaiaaysW7caWGZbaaaa@434D@ . Im anderen Fall ist grad   t=grad   r−grad   s MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaae4zaiaabkhacaqGHbGaaeizaiaaysW7caWG0bGaeyypa0Jaae4zaiaabkhacaqGHbGaaeizaiaaysW7caWGYbGaeyOeI0Iaae4zaiaabkhacaqGHbGaaeizaiaaysW7caWGZbaaaa@4A6C@ .
     

Beide Sätze, und in hohem Maß betrifft dies den Fundamentalsatz der Algebra, sind reine Existenzsätze! In den Anwendungen ist dies das eigentliche Problem: Die zur Partialbruchdarstellung notwendige Zerlegung des Nenners zu finden, ist oft unmöglich und gelingt nur in einigermaßen überschaubaren Fällen.

Beispiel:  Wir finden eine Partialbruchzerlegung zu

f= 2 X 5 −4 X 4 +10 X 3 −17 X 2 +6X−3 X 4 −2 X 3 +3 X 2 −4X+2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaiabg2da9maalaaabaGaaGOmaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaiwdaaaGccqGHsislcaaI0aGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGinaaaakiabgUcaRiaaigdacaaIWaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaG4maaaakiabgkHiTiaaigdacaaI3aGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaiAdacaWGybGaeyOeI0IaaG4maaqaaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaisdaaaGccqGHsislcaaIYaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaG4maaaakiabgUcaRiaaiodacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaeyOeI0IaaGinaiaadIfacqGHRaWkcaaIYaaaaaaa@5764@
 
  1. Zunächst entdecken wir (der Reihe nach), dass 1 zweimal Nullstelle des Nennerpolynoms ist, so dass wir nach zweifacher Polynomdivision die Zerlegung

    X 4 −2 X 3 +3 X 2 −4X+2= (X−1) 2 ⋅( X 2 +2) MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGinaaaakiabgkHiTiaaikdacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIZaaaaOGaey4kaSIaaG4maiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHsislcaaI0aGaamiwaiabgUcaRiaaikdacqGH9aqpcaGGOaGaamiwaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaeyyXICTaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIYaGaaiykaaaa@4FB5@

    gewinnen.

  2. Durch eine weitere Polynomdivision erhalten wir zunächst die Darstellung

    f=2X+ 4 X 3 −9 X 2 +2X−3 (X−1) 2 ⋅( X 2 +2) MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaiabg2da9iaaikdacaWGybGaey4kaSYaaSaaaeaacaaI0aGaamiwamaaCaaaleqabaGaaG4maaaakiabgkHiTiaaiMdacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGOmaiaadIfacqGHsislcaaIZaaabaGaaiikaiaadIfacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgwSixlaacIcacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGOmaiaacMcaaaaaaa@507E@
  3. Über den Ansatz

    4 X 3 −9 X 2 +2X−3 (X−1) 2 ⋅( X 2 +2) = c 11 X−1 + c 12 (X−1) 2 + m 11 X+ b 11 X 2 +2 = c 11 (X−1)( X 2 +2)+ c 12 ( X 2 +2)+( m 11 X+ b 11 ) (X−1) 2 (X−1) 2 ( X 2 +2) = ( c 11 + m 11 ) X 3 +(− c 11 + c 12 −2 m 11 + b 11 ) X 2 +(2 c 11 + m 11 −2 b 11 )X−2 c 11 +2 c 12 + b 11 (X−1) 2 ( X 2 +2) MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabqGaaaaabaaabaWaaSaaaeaacaaI0aGaamiwamaaCaaaleqabaGaaG4maaaakiabgkHiTiaaiMdacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGOmaiaadIfacqGHsislcaaIZaaabaGaaiikaiaadIfacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgwSixlaacIcacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGOmaiaacMcaaaaabaGaeyypa0dabaWaaSaaaeaacaWGJbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIXaaabeaaaOqaaiaadIfacqGHsislcaaIXaaaaiabgUcaRmaalaaabaGaam4yamaaBaaaleaacaaIXaGaaGOmaaqabaaakeaacaGGOaGaamiwaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaaakiabgUcaRmaalaaabaGaamyBamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaGccaWGybGaey4kaSIaamOyamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaaakeaacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGOmaaaaaeaacqGH9aqpaeaadaWcaaqaaiaadogadaWgaaWcbaGaaGymaiaaigdaaeqaaOGaaiikaiaadIfacqGHsislcaaIXaGaaiykaiaacIcacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGOmaiaacMcacqGHRaWkcaWGJbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIYaaabeaakiaacIcacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGOmaiaacMcacqGHRaWkcaGGOaGaamyBamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaGccaWGybGaey4kaSIaamOyamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaGccaGGPaGaaiikaiaadIfacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaOqaaiaacIcacaWGybGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaikdacaGGPaaaaaqaaiabg2da9aqaamaalaaabaGaaiikaiaadogadaWgaaWcbaGaaGymaiaaigdaaeqaaOGaey4kaSIaamyBamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaGccaGGPaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaG4maaaakiabgUcaRiaacIcacqGHsislcaWGJbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIXaaabeaakiabgUcaRiaadogadaWgaaWcbaGaaGymaiaaikdaaeqaaOGaeyOeI0IaaGOmaiaad2gadaWgaaWcbaGaaGymaiaaigdaaeqaaOGaey4kaSIaamOyamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaGccaGGPaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaacIcacaaIYaGaam4yamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaGccqGHRaWkcaWGTbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIXaaabeaakiabgkHiTiaaikdacaWGIbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIXaaabeaakiaacMcacaWGybGaeyOeI0IaaGOmaiaadogadaWgaaWcbaGaaGymaiaaigdaaeqaaOGaey4kaSIaaGOmaiaadogadaWgaaWcbaGaaGymaiaaikdaaeqaaOGaey4kaSIaamOyamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaaakeaacaGGOaGaamiwaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIYaGaaiykaaaaaaaaaa@D2D3@

    liefert uns ein Koeffizientenvergleich das Gleichungssystem

    c 11 + m 11 =4  ⇔  c 11 =0 − c 11 + c 12 −2 m 11 + b 11 =−9 c 12 =−2 2 c 11 + m 11 −2 b 11 =2 m 11 =4 −2 c 11 +2 c 12 + b 11 =−3 b 11 =1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabqqbaaaaaeaacaWGJbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIXaaabeaakiabgUcaRiaad2gadaWgaaWcbaGaaGymaiaaigdaaeqaaaGcbaGaeyypa0JaaGinaaqaaiaaywW7cqGHuhY2caaMf8oabaGaam4yamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaaakeaacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOeI0Iaam4yamaaBaaaleaacaaIXaGaaGymaaqabaGccqGHRaWkcaWGJbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIYaaabeaakiabgkHiTiaaikdacaWGTbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIXaaabeaakiabgUcaRiaadkgadaWgaaWcbaGaaGymaiaaigdaaeqaaaGcbaGaeyypa0JaeyOeI0IaaGyoaaqaaaqaaiaadogadaWgaaWcbaGaaGymaiaaikdaaeqaaaGcbaGaeyypa0JaeyOeI0IaaGOmaaqaaiaaikdacaWGJbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIXaaabeaakiabgUcaRiaad2gadaWgaaWcbaGaaGymaiaaigdaaeqaaOGaeyOeI0IaaGOmaiaadkgadaWgaaWcbaGaaGymaiaaigdaaeqaaaGcbaGaeyypa0JaaGOmaaqaaaqaaiaad2gadaWgaaWcbaGaaGymaiaaigdaaeqaaaGcbaGaeyypa0JaaGinaaqaaiabgkHiTiaaikdacaWGJbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIXaaabeaakiabgUcaRiaaikdacaWGJbWaaSbaaSqaaiaaigdacaaIYaaabeaakiabgUcaRiaadkgadaWgaaWcbaGaaGymaiaaigdaaeqaaaGcbaGaeyypa0JaeyOeI0IaaG4maaqaaaqaaiaadkgadaWgaaWcbaGaaGymaiaaigdaaeqaaaGcbaGaeyypa0JaaGymaaaaaaa@827B@

    so dass f die folgende Partialbruchzerlegung besitzt:

    f=2X− 2 (X−1) 2 + 4X+1 X 2 +2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaiabg2da9iaaikdacaWGybGaeyOeI0YaaSaaaeaacaaIYaaabaGaaiikaiaadIfacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaaGccqGHRaWkdaWcaaqaaiaaisdacaWGybGaey4kaSIaaGymaaqaaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIYaaaaaaa@4798@ [2]

Liegt eine Partialbruchzerlegung von f vor, so erhält man eine Stammfunktionen zu f, wenn man zu jedem Summanden der Zerlegung eine Stammfunktion finden kann. Dies aber reduziert das Problem auf nur zwei Quotiententypen, nämlich auf die Quotienten ( k∈ℕ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablwriLcaa@39CC@ )

  1. c (X−a) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaWGJbaabaGaaiikaiaadIfacqGHsislcaWGHbGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4Aaaaaaaaaaa@3C0A@

  2. mX+b ( X 2 +pX+q ) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaWGTbGaamiwaiabgUcaRiaadkgaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchacaWGybGaey4kaSIaamyCaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaaaaaaa@4266@   mit  D= p 2 4 −q<0 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiraiabg2da9maalaaabaGaamiCamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaOqaaiaaisdaaaGaeyOeI0IaamyCaiabgYda8iaaicdaaaa@3E12@

Zu Quotienten des ersten Typs findet man leicht Stammfunktionen, wobei im Fall k=1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4Aaiabg2da9iaaigdaaaa@389D@ allerdings der natürliche Logarithmus ln

 i

aus Kapitel 8 benötigt wird.

Bemerkung:  

  1. c⋅ln⁡|X−a| MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4yaiabgwSixlGacYgacaGGUbGaaiiFaiaadIfacqGHsislcaWGHbGaaiiFaaaa@3FB2@   ist eine Stammfunktion zu  c X−a MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaWGJbaabaGaamiwaiabgkHiTiaadggaaaaaaa@3994@ .

[8.0.1]
  1. Für k>1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4Aaiabg6da+iaaigdaaaa@389F@ ist  1 1−k ⋅ c (X−a) k−1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIXaaabaGaaGymaiabgkHiTiaadUgaaaGaeyyXIC9aaSaaaeaacaWGJbaabaGaaiikaiaadIfacqGHsislcaWGHbGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4AaiabgkHiTiaaigdaaaaaaaaa@435F@   eine Stammfunktion zu  c (X−a) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaWGJbaabaGaaiikaiaadIfacqGHsislcaWGHbGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4Aaaaaaaaaaa@3C0A@ .

[8.0.2]

Beweis:  

1. ►  In [8.7.1] führen wir auf ℝ >0 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeSyhHe6aaWbaaSqabeaacqGH+aGpcaaIWaaaaaaa@394B@ die Funktion ln als eine Stammfunktion zur Kehrwertfunktion ein, d.h. ln ist differenzierbar und

ln⁡′(x)= 1 x MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiBaiaac6gacaGGNaGaaiikaiaadIhacaGGPaGaeyypa0ZaaSaaaeaacaaIXaaabaGaamiEaaaaaaa@3D9F@   für alle x>0 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabg6da+iaaicdaaaa@38AB@

Mit der Kettenregel [7.7.8] und der Ableitung der Betragsfunktion [7.4.3] ergibt sich daher die Differenzierbarkeit von c⋅ln⁡|X−a| MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4yaiabgwSixlGacYgacaGGUbGaaiiFaiaadIfacqGHsislcaWGHbGaaiiFaaaa@3FB2@ mit

(c⋅ln⁡|X−a| ) ′ =c⋅ 1 |X−a| ⋅ |X−a | )′ =c⋅ 1 |X−a| ⋅ |X−a| X−a = c X−a MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikaiaadogacqGHflY1ciGGSbGaaiOBaiaacYhacaWGybGaeyOeI0IaamyyaiaacYhaceGGPaGbauaacqGH9aqpcaWGJbGaeyyXIC9aaSaaaeaacaaIXaaabaGaaiiFaiaadIfacqGHsislcaWGHbGaaiiFaaaacqGHflY1caGG8bGaamiwaiabgkHiTiaadggaceGG8bGbauaacqGH9aqpcaWGJbGaeyyXIC9aaSaaaeaacaaIXaaabaGaaiiFaiaadIfacqGHsislcaWGHbGaaiiFaaaacqGHflY1daWcaaqaaiaacYhacaWGybGaeyOeI0IaamyyaiaacYhaaeaacaWGybGaeyOeI0IaamyyaaaacqGH9aqpdaWcaaqaaiaadogaaeaacaWGybGaeyOeI0Iaamyyaaaaaaa@69EB@

als Ableitung.

2. ►   1 1−k ⋅ c (X−a) k−1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIXaaabaGaaGymaiabgkHiTiaadUgaaaGaeyyXIC9aaSaaaeaacaWGJbaabaGaaiikaiaadIfacqGHsislcaWGHbGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4AaiabgkHiTiaaigdaaaaaaaaa@435F@ ist i.w. eine Potenz von X, also differenzierbar. Die Ableitung errechnen wir mit der Potenzregel

 i

( X n ) ′ =n X n−1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaad6gaaaGcceGGPaGbauaacqGH9aqpcaWGUbGaamiwamaaCaaaleqabaGaamOBaiabgkHiTiaaigdaaaaaaa@3EF6@ für alle n∈ℤ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOBaiabgIGiolablssiIcaa@39DB@

:

( 1 1−k ⋅ c (X−a) k−1 ) ′ = 1 1−k ⋅(−(k−1))⋅ c (X−a) k = c (X−a) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikamaalaaabaGaaGymaaqaaiaaigdacqGHsislcaWGRbaaaiabgwSixpaalaaabaGaam4yaaqaaiaacIcacaWGybGaeyOeI0IaamyyaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadUgacqGHsislcaaIXaaaaaaakiqacMcagaqbaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaaiaaigdacqGHsislcaWGRbaaaiabgwSixlaacIcacqGHsislcaGGOaGaam4AaiabgkHiTiaaigdacaGGPaGaaiykaiabgwSixpaalaaabaGaam4yaaqaaiaacIcacaWGybGaeyOeI0IaamyyaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaaaaOGaeyypa0ZaaSaaaeaacaWGJbaabaGaaiikaiaadIfacqGHsislcaWGHbGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4Aaaaaaaaaaa@614E@

Beispiele sind in der Regel leicht zu überblicken. So ist etwa

  • 4⋅ln⁡|X−7| MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGinaiabgwSixlGacYgacaGGUbGaaiiFaiaadIfacqGHsislcaaI3aGaaiiFaaaa@3F63@   eine Stammfunktion zu  4 X−7 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaI0aaabaGaamiwaiabgkHiTiaaiEdaaaaaaa@3945@ .

  • − 2 X−1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0YaaSaaaeaacaaIYaaabaGaamiwaiabgkHiTiaaigdaaaaaaa@3A2A@   eine Stammfunktion zu  2 (X−1) 2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIYaaabaGaaiikaiaadIfacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaaaaaa@3B7F@ .
     

Die Behandlung der Quotienten des zweiten Typs ist deutlich aufwändiger. Allerdings darf man sich dabei wegen der Zerlegung

mX+b ( X 2 +pX+q ) k = m 2 ⋅ 2X+p ( X 2 +pX+q ) k + b− m 2 p ( X 2 +pX+q ) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaWGTbGaamiwaiabgUcaRiaadkgaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchacaWGybGaey4kaSIaamyCaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaaaaOGaeyypa0ZaaSaaaeaacaWGTbaabaGaaGOmaaaacqGHflY1daWcaaqaaiaaikdacaWGybGaey4kaSIaamiCaaqaaiaacIcacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaamiCaiaadIfacqGHRaWkcaWGXbGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4AaaaaaaGccqGHRaWkdaWcaaqaaiaadkgacqGHsisldaWcaaqaaiaad2gaaeaacaaIYaaaaiaadchaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchacaWGybGaey4kaSIaamyCaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaaaaaaa@6225@ [3]

nur auf die beiden Fälle 2X+p ( X 2 +pX+q ) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIYaGaamiwaiabgUcaRiaadchaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchacaWGybGaey4kaSIaamyCaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaaaaaaa@423E@ und c ( X 2 +pX+q ) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaWGJbaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaWGWbGaamiwaiabgUcaRiaadghacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGRbaaaaaaaaa@3FB6@ beschränken, wobei der erste Fall wenig Mühe macht.

Bemerkung:  

  1. ln⁡( X 2 +pX+q) MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiBaiaac6gacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchacaWGybGaey4kaSIaamyCaiaacMcaaaa@3F85@   ist eine Stammfunktion zu  2X+p X 2 +pX+q MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIYaGaamiwaiabgUcaRiaadchaaeaacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaamiCaiaadIfacqGHRaWkcaWGXbaaaaaa@3FC8@ .

[8.0.3]
  1. Für k>1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4Aaiabg6da+iaaigdaaaa@389F@ ist

    1 1−k ⋅ 1 ( X 2 +pX+q ) k−1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIXaaabaGaaGymaiabgkHiTiaadUgaaaGaeyyXIC9aaSaaaeaacaaIXaaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaWGWbGaamiwaiabgUcaRiaadghacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGRbGaeyOeI0IaaGymaaaaaaaaaa@46DE@   eine Stammfunktion zu  2X+p ( X 2 +pX+q ) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIYaGaamiwaiabgUcaRiaadchaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchacaWGybGaey4kaSIaamyCaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaaaaaaa@423E@ .

[8.0.4]

Beweis:  Beide Aussagen sind mit Hilfe der Kettenregel leicht zu bestätigen. Bei 1. beachte man, dass gemäß Voraussetzung X 2 +pX+q MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchacaWGybGaey4kaSIaamyCaaaa@3C48@ nur Werte >0 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOpa4JaaGimaaaa@37AE@ annimmt. ln⁡( X 2 +pX+q) MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiBaiaac6gacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchacaWGybGaey4kaSIaamyCaiaacMcaaaa@3F85@ ist also auf ganz ℝ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeSyhHekaaa@375C@ definiert.

Zum Beispiel finden wir in

  • ln⁡( X 2 +2) MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiBaiaac6gacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaikdacaGGPaaaaa@3C97@   eine Stammfunktion zu  2X X 2 +2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIYaGaamiwaaqaaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIYaaaaaaa@3B03@ .

  • − 1 3 ⋅ 1 ( X 2 −3X+5 ) 3 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0YaaSaaaeaacaaIXaaabaGaaG4maaaacqGHflY1daWcaaqaaiaaigdaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgkHiTiaaiodacaWGybGaey4kaSIaaGynaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaiodaaaaaaaaa@43B1@   eine Stammfunktion zu  2X−3 ( X 2 −3X+5 ) 4 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIYaGaamiwaiabgkHiTiaaiodaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgkHiTiaaiodacaWGybGaey4kaSIaaGynaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaisdaaaaaaaaa@417B@ .
     

Im zweiten Fall steckt die eigentliche Arbeit. Es sei noch einmal daran erinnert, dass hier die Diskrimante D= p 2 4 −q MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiraiabg2da9maalaaabaGaamiCamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaOqaaiaaisdaaaGaeyOeI0IaamyCaaaa@3C54@ negativ, −D MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0Iaamiraaaa@37A2@ also positiv ist. Zunächst zeigen wir, dass man sich im Nenner auf das Polynom ( X 2 +1 ) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4Aaaaaaaa@3BCF@ beschränken darf.

Bemerkung:  Ist g eine Stammfunktion zu c ( X 2 +1 ) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaWGJbaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4Aaaaaaaaaaa@3CC7@ , so ist

− D 1−2k ⋅g∘ X+ p 2 −D MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaOaaaeaacqGHsislcaWGebWaaWbaaSqabeaacaaIXaGaeyOeI0IaaGOmaiaadUgaaaaabeaakiabgwSixlaadEgacqWIyiYBdaWcaaqaaiaadIfacqGHRaWkdaWcaaqaaiaadchaaeaacaaIYaaaaaqaamaakaaabaGaeyOeI0IaamiraaWcbeaaaaaaaa@450E@
[8.0.5]

eine Stammfunktion zu c ( X 2 +pX+q ) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaWGJbaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaWGWbGaamiwaiabgUcaRiaadghacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGRbaaaaaaaaa@3FB6@ .

Beweis:  Die Kettenregel garantiert die Differenzierbarkeit der Funktion in [8.0.5] und liefert die folgende Ableitung:

( − D 1−2k ⋅g∘ X+ p 2 −D ) ′ = (−D) 1−2k ⋅( g ′ ∘ X+ p 2 −D )⋅ 1 −D = (−D) −2k ⋅ c ( X 2 +1 ) k ∘ X+ p 2 −D = (−D) −k ⋅ c ( (X+ p 2 ) 2 −D +1) k = (−D) −k ⋅ c⋅ (−D) k ( X 2 +pX+ p 2 4 −D) k = c ( X 2 +pX+q ) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabuGaaaaabaGaaiikamaakaaabaGaeyOeI0IaamiramaaCaaaleqabaGaaGymaiabgkHiTiaaikdacaWGRbaaaaqabaGccqGHflY1caWGNbGaeSigI82aaSaaaeaacaWGybGaey4kaSYaaSaaaeaacaWGWbaabaGaaGOmaaaaaeaadaGcaaqaaiabgkHiTiaadseaaSqabaaaaOGabiykayaafaaabaGaeyypa0ZaaOaaaeaacaGGOaGaeyOeI0IaamiraiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaigdacqGHsislcaaIYaGaam4AaaaaaeqaaOGaeyyXICTaaiikaiqadEgagaqbaiablIHiVnaalaaabaGaamiwaiabgUcaRmaalaaabaGaamiCaaqaaiaaikdaaaaabaWaaOaaaeaacqGHsislcaWGebaaleqaaaaakiaacMcacqGHflY1daWcaaqaaiaaigdaaeaadaGcaaqaaiabgkHiTiaadseaaSqabaaaaaGcbaaabaGaeyypa0ZaaOaaaeaacaGGOaGaeyOeI0IaamiraiaacMcadaahaaWcbeqaaiabgkHiTiaaikdacaWGRbaaaaqabaGccqGHflY1daWcaaqaaiaadogaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGRbaaaaaakiablIHiVnaalaaabaGaamiwaiabgUcaRmaalaaabaGaamiCaaqaaiaaikdaaaaabaWaaOaaaeaacqGHsislcaWGebaaleqaaaaaaOqaaaqaaiabg2da9iaacIcacqGHsislcaWGebGaaiykamaaCaaaleqabaGaeyOeI0Iaam4AaaaakiabgwSixpaalaaabaGaam4yaaqaaiaacIcadaWcaaqaaiaacIcacaWGybGaey4kaSYaaSaaaeaacaWGWbaabaGaaGOmaaaacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaGcbaGaeyOeI0IaamiraaaacqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4AaaaaaaaakeaaaeaacqGH9aqpcaGGOaGaeyOeI0IaamiraiaacMcadaahaaWcbeqaaiabgkHiTiaadUgaaaGccqGHflY1daWcaaqaaiaadogacqGHflY1caGGOaGaeyOeI0IaamiraiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaaakeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchacaWGybGaey4kaSYaaSaaaeaacaWGWbWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaGcbaGaaGinaaaacqGHsislcaWGebGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4AaaaaaaaakeaaaeaacqGH9aqpdaWcaaqaaiaadogaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaadchacaWGybGaey4kaSIaamyCaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaaaaaaaaaa@B165@

Stammfunktionen zu ( X 2 +1 ) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4Aaaaaaaa@3BCF@ gewinnen wir schließlich per Rekursion. Für den Rekursionsanfang benötigen wir dabei den Arcustangens,

arctan⁡:ℝ→]− π 2 , π 2 [ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciyyaiaackhacaGGJbGaaiiDaiaacggacaGGUbGaaiOoaiabl2riHkabgkziUkaac2facqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiilamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGBbaaaa@4809@ ,

die Umkehrfunktion von tan⁡|]− π 2 , π 2 [ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaiiFaiaac2facqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiilamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGBbaaaa@422C@

 i

Die Umkehrbarkeit von tan⁡|]− π 2 , π 2 [ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaiiFaiaac2facqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiilamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGBbaaaa@422C@ belegt man in zwei Schritten:

  • Die Injektivität folgt aus [7.9.6], denn

    tan⁡′(x)= 1 cos⁡ 2 (x) ≠0 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaai4jaiaacIcacaWG4bGaaiykaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiaacIcacaWG4bGaaiykaaaacqGHGjsUcaaIWaaaaa@462C@ für alle x∈]− π 2 , π 2 [ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabgIGiolaac2facqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiilamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGBbaaaa@40DC@ .
     
  • Die Surjektivität ergibt sich mit einer Folgerung aus dem Zwischenwertsatz [6.6.2] aus den Grenzwerten

    lim⁡ x→± π 2 x∈]− π 2 , π 2 [ tan⁡x=±∞ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaCbeaeaaciGGSbGaaiyAaiaac2gaaSabaeqabaGaamiEaiabgkziUkabgglaXoaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaaaeaacaWG4bGaeyicI4SaaiyxaiabgkHiTmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGSaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacUfaaaqabaGcciGG0bGaaiyyaiaac6gacaWG4bGaeyypa0JaeyySaeRaeyOhIukaaa@538A@
.

Bemerkung:  

  1. c⋅arctan⁡ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4yaiabgwSixlGacggacaGGYbGaai4yaiaacshacaGGHbGaaiOBaaaa@3EB1@   ist eine Stammfunktion zu  c X 2 +1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaWGJbaabaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaigdaaaaaaa@3A51@ .

[8.0.6]
  1. Ist g eine Stammfunktion zu  c ( X 2 +1 ) k MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaWGJbaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4Aaaaaaaaaaa@3CC7@ , so ist

1 2k ⋅( cX ( X 2 +1 ) k +(2k−1)⋅g) MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIXaaabaGaaGOmaiaadUgaaaGaeyyXICTaaiikamaalaaabaGaam4yaiaadIfaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGRbaaaaaakiabgUcaRiaacIcacaaIYaGaam4AaiabgkHiTiaaigdacaGGPaGaeyyXICTaam4zaiaacMcaaaa@4C8D@
[8.0.7]

eine Stammfunktionen zu  c ( X 2 +1 ) k+1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaWGJbaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4AaiabgUcaRiaaigdaaaaaaaaa@3E64@ .

Beweis:  

1. ►  Da tan⁡′(x)= 1 cos⁡ 2 (x) ≠0 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaai4jaiaacIcacaWG4bGaaiykaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiaacIcacaWG4bGaaiykaaaacqGHGjsUcaaIWaaaaa@462C@ für alle x∈]− π 2 , π 2 [ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabgIGiolaac2facqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiilamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGBbaaaa@40DC@ ist arctan gemäß [7.5.4] differenzierbar mit

arctan⁡′(x)= 1 tan⁡′(arctan⁡x) = cos⁡ 2 (arctan⁡x) = [+] 1 tan⁡ 2 (arctan⁡x)+1 = 1 x 2 +1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciyyaiaackhacaGGJbGaaiiDaiaacggacaGGUbGaai4jaiaacIcacaWG4bGaaiykaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaaiGacshacaGGHbGaaiOBaiaacEcacaGGOaGaciyyaiaackhacaGGJbGaaiiDaiaacggacaGGUbGaamiEaiaacMcaaaGaeyypa0Jaci4yaiaac+gacaGGZbWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaaiikaiGacggacaGGYbGaai4yaiaacshacaGGHbGaaiOBaiaadIhacaGGPaWaaCbeaeaacqGH9aqpaSqaaiaacUfacqGHRaWkcaGGDbaabeaakmaalaaabaGaaGymaaqaaiGacshacaGGHbGaaiOBamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiaacIcaciGGHbGaaiOCaiaacogacaGG0bGaaiyyaiaac6gacaWG4bGaaiykaiabgUcaRiaaigdaaaGaeyypa0ZaaSaaaeaacaaIXaaabaGaamiEamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaigdaaaaaaa@6FC9@

wobei die Umformung [+] durch die Gleichheit cos⁡ 2 = 1 tan⁡ 2 +1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaeyypa0ZaaSaaaeaacaaIXaaabaGaciiDaiaacggacaGGUbWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGymaaaaaaa@40E4@ gegeben ist.

2. ►  Die Funktion in [8.0.7] ist nach Quotientenregel [7.7.7] differenzierbar. Ihre Ableitung errechnen wir zu:

1 2k ⋅( cX ( X 2 +1 ) k +(2k−1)⋅g ) ′ = 1 2k ⋅( c ( X 2 +1 ) k −cX⋅k ( X 2 +1 ) k−1 ⋅2X ( X 2 +1 ) 2k +(2k−1)⋅ c ( X 2 +1 ) k = c 2k ⋅ X 2 +1−2k X 2 +(2k−1)⋅( X 2 +1) ( X 2 +1 ) k+1 = c 2k ⋅ 2k ( X 2 +1 ) k+1 = c ( X 2 +1 ) k+1 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabqGaaaaabaWaaSaaaeaacaaIXaaabaGaaGOmaiaadUgaaaGaeyyXICTaaiikamaalaaabaGaam4yaiaadIfaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGRbaaaaaakiabgUcaRiaacIcacaaIYaGaam4AaiabgkHiTiaaigdacaGGPaGaeyyXICTaam4zaiqacMcagaqbaaqaaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaaiaaikdacaWGRbaaaiabgwSixlaacIcadaWcaaqaaiaadogacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGRbaaaOGaeyOeI0Iaam4yaiaadIfacqGHflY1caWGRbGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4AaiabgkHiTiaaigdaaaGccqGHflY1caaIYaGaamiwaaqaaiaacIcacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaikdacaWGRbaaaaaakiabgUcaRiaacIcacaaIYaGaam4AaiabgkHiTiaaigdacaGGPaGaeyyXIC9aaSaaaeaacaWGJbaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4AaaaaaaaakeaaaeaacqGH9aqpdaWcaaqaaiaadogaaeaacaaIYaGaam4AaaaacqGHflY1daWcaaqaaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaeyOeI0IaaGOmaiaadUgacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaiikaiaaikdacaWGRbGaeyOeI0IaaGymaiaacMcacqGHflY1caGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaigdacaGGPaaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaam4AaiabgUcaRiaaigdaaaaaaaGcbaaabaGaeyypa0ZaaSaaaeaacaWGJbaabaGaaGOmaiaadUgaaaGaeyyXIC9aaSaaaeaacaaIYaGaam4AaaqaaiaacIcacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadUgacqGHRaWkcaaIXaaaaaaaaOqaaaqaaiabg2da9maalaaabaGaam4yaaqaaiaacIcacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadUgacqGHRaWkcaaIXaaaaaaaaaaaaa@BB8C@

Wir verfolgen dieses Verfahren an einem Beispiel.

Beispiel:  

  • Eine Stammfunktion zu 2 ( X 2 +1 ) 3 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIYaaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaG4maaaaaaaaaa@3C68@ findet man nach der Rekursion [8.0.7] in drei Schritten:

    1.) 2⋅arctan⁡ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaeymaiaab6cacaqGPaGaaGzbVlaaikdacqGHflY1ciGGHbGaaiOCaiaacogacaGG0bGaaiyyaiaac6gaaaa@4224@ ist eine Stammfunktion zu 2 ( X 2 +1) MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIYaaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykaaaaaaa@3B7E@ .

    2.) k=1   1 2 ⋅( 2X X 2 +1 +2⋅arctan⁡)= X X 2 +1 +arctan⁡ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaCbeaeaacaqGYaGaaeOlaiaabMcaaSqaaiaadUgacqGH9aqpcaaIXaaabeaakiaaywW7daWcaaqaaiaaigdaaeaacaaIYaaaaiabgwSixlaacIcadaWcaaqaaiaaikdacaWGybaabaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaigdaaaGaey4kaSIaaGOmaiabgwSixlGacggacaGGYbGaai4yaiaacshacaGGHbGaaiOBaiaacMcacqGH9aqpdaWcaaqaaiaadIfaaeaacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGymaaaacqGHRaWkciGGHbGaaiOCaiaacogacaGG0bGaaiyyaiaac6gaaaa@5C10@ ist eine Stammfunktion zu 2 ( X 2 +1 ) 2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIYaaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaaaaaa@3C67@ .

    3.) k=2   1 4 ⋅( 2X ( X 2 +1 ) 2 +3⋅( X X 2 +1 +arctan⁡))= 1 2 ⋅ X ( X 2 +1 ) 2 + 3 4 ⋅ X X 2 +1 + 3 4 ⋅arctan⁡ MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaCbeaeaacaqGZaGaaeOlaiaabMcaaSqaaiaadUgacqGH9aqpcaaIYaaabeaakiaaywW7daWcaaqaaiaaigdaaeaacaaI0aaaaiabgwSixlaacIcadaWcaaqaaiaaikdacaWGybaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaaGccqGHRaWkcaaIZaGaeyyXICTaaiikamaalaaabaGaamiwaaqaaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaaaaiabgUcaRiGacggacaGGYbGaai4yaiaacshacaGGHbGaaiOBaiaacMcacaGGPaGaeyypa0ZaaSaaaeaacaaIXaaabaGaaGOmaaaacqGHflY1daWcaaqaaiaadIfaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaaakiabgUcaRmaalaaabaGaaG4maaqaaiaaisdaaaGaeyyXIC9aaSaaaeaacaWGybaabaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaigdaaaGaey4kaSYaaSaaaeaacaaIZaaabaGaaGinaaaacqGHflY1ciGGHbGaaiOCaiaacogacaGG0bGaaiyyaiaac6gaaaa@77F9@ ist eine Stammfunktion zu 2 ( X 2 +1 ) 3 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIYaaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaG4maaaaaaaaaa@3C68@ .
     

  • Sucht man nun eine Stammfunktion zu 2 ( X 2 +6X+13 ) 2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIYaaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaI2aGaamiwaiabgUcaRiaaigdacaaIZaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaaaaaa@3FA3@ , so errechnet man aus den Daten p=6 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiCaiabg2da9iaaiAdaaaa@38A7@ und q=13 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyCaiabg2da9iaaigdacaaIZaaaaa@3960@ zunächst die Diskriminante D=−4 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiraiabg2da9iabgkHiTiaaisdaaaa@3966@ und erhält dann mit dem zweiten Schritt des gerade notierten Beispiels über [8.0.5]

    − D 1−2k ⋅g∘ X+ p 2 −D = 1 64 ⋅( X X 2 +1 +arctan⁡)∘ X+3 2 = 1 8 ⋅( X+3 2 (X+3) 2 +4 4 +arctan⁡ X+3 2 ) = 1 4 ⋅ X+3 X 2 +6X+13 + 1 8 ⋅arctan⁡ X+3 2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabmGaaaqaamaakaaabaGaeyOeI0IaamiramaaCaaaleqabaGaaGymaiabgkHiTiaaikdacaWGRbaaaaqabaGccqGHflY1caWGNbGaeSigI82aaSaaaeaacaWGybGaey4kaSYaaSaaaeaacaWGWbaabaGaaGOmaaaaaeaadaGcaaqaaiabgkHiTiaadseaaSqabaaaaaGcbaGaeyypa0ZaaSaaaeaacaaIXaaabaWaaOaaaeaacaaI2aGaaGinaaWcbeaaaaGccqGHflY1caGGOaWaaSaaaeaacaWGybaabaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaigdaaaGaey4kaSIaciyyaiaackhacaGGJbGaaiiDaiaacggacaGGUbGaaiykaiablIHiVnaalaaabaGaamiwaiabgUcaRiaaiodaaeaacaaIYaaaaaqaaaqaaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaaiaaiIdaaaGaeyyXICTaaiikamaalaaabaWaaSaaaeaacaWGybGaey4kaSIaaG4maaqaaiaaikdaaaaabaWaaSaaaeaacaGGOaGaamiwaiabgUcaRiaaiodacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGinaaqaaiaaisdaaaaaaiabgUcaRiGacggacaGGYbGaai4yaiaacshacaGGHbGaaiOBamaalaaabaGaamiwaiabgUcaRiaaiodaaeaacaaIYaaaaiaacMcaaeaaaeaacqGH9aqpdaWcaaqaaiaaigdaaeaacaaI0aaaaiabgwSixpaalaaabaGaamiwaiabgUcaRiaaiodaaeaacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGOnaiaadIfacqGHRaWkcaaIXaGaaG4maaaacqGHRaWkdaWcaaqaaiaaigdaaeaacaaI4aaaaiabgwSixlGacggacaGGYbGaai4yaiaacshacaGGHbGaaiOBamaalaaabaGaamiwaiabgUcaRiaaiodaaeaacaaIYaaaaaaaaaa@91B5@

    als eine Stammfunktion.
     

  • Um schließlich eine Stammfunktion zu 3X+11 ( X 2 +6X+13 ) 2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIZaGaamiwaiabgUcaRiaaigdacaaIXaaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaI2aGaamiwaiabgUcaRiaaigdacaaIZaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaaaaaa@42D9@ zu finden, betrachten wir zunächst gemäß [3] die Zerlegung

    3X+11 ( X 2 +6X+13 ) 2 = 3 2 ⋅ 2X+6 ( X 2 +6X+13 ) 2 + 2 ( X 2 +6X+13 ) 2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacaaIZaGaamiwaiabgUcaRiaaigdacaaIXaaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaI2aGaamiwaiabgUcaRiaaigdacaaIZaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaaGccqGH9aqpdaWcaaqaaiaaiodaaeaacaaIYaaaaiabgwSixpaalaaabaGaaGOmaiaadIfacqGHRaWkcaaI2aaabaGaaiikaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaaI2aGaamiwaiabgUcaRiaaigdacaaIZaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaaaaGccqGHRaWkdaWcaaqaaiaaikdaaeaacaGGOaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaiAdacaWGybGaey4kaSIaaGymaiaaiodacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaaaaaa@5E95@

    und gewinnen daraus mit [8.0.4] und dem Vorergebnis

    − 3 2 ⋅ 1 X 2 +6X+13 + 1 4 ⋅ X+3 X 2 +6X+13 + 1 8 ⋅arctan⁡ X+3 2 = 1 4 ⋅ X−3 X 2 +6X+13 + 1 8 ⋅arctan⁡ X+3 2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiGaaaqaaaqaaiabgkHiTmaalaaabaGaaG4maaqaaiaaikdaaaGaeyyXIC9aaSaaaeaacaaIXaaabaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaiAdacaWGybGaey4kaSIaaGymaiaaiodaaaGaey4kaSYaaSaaaeaacaaIXaaabaGaaGinaaaacqGHflY1daWcaaqaaiaadIfacqGHRaWkcaaIZaaabaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaiAdacaWGybGaey4kaSIaaGymaiaaiodaaaGaey4kaSYaaSaaaeaacaaIXaaabaGaaGioaaaacqGHflY1ciGGHbGaaiOCaiaacogacaGG0bGaaiyyaiaac6gadaWcaaqaaiaadIfacqGHRaWkcaaIZaaabaGaaGOmaaaaaeaacqGH9aqpaeaadaWcaaqaaiaaigdaaeaacaaI0aaaaiabgwSixpaalaaabaGaamiwaiabgkHiTiaaiodaaeaacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGOnaiaadIfacqGHRaWkcaaIXaGaaG4maaaacqGHRaWkdaWcaaqaaiaaigdaaeaacaaI4aaaaiabgwSixlGacggacaGGYbGaai4yaiaacshacaGGHbGaaiOBamaalaaabaGaamiwaiabgUcaRiaaiodaaeaacaaIYaaaaaaaaaa@795A@

    als eine Stammfunktion.

Zum Abschluss kehren zu unserem Eingangsbeispiel zurück. Dort hatten wir zu

f= 2 X 5 −4 X 4 +10 X 3 −17 X 2 +6X−3 X 4 −2 X 3 +3 X 2 −4X+2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaiabg2da9maalaaabaGaaGOmaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaiwdaaaGccqGHsislcaaI0aGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGinaaaakiabgUcaRiaaigdacaaIWaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaG4maaaakiabgkHiTiaaigdacaaI3aGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaiAdacaWGybGaeyOeI0IaaG4maaqaaiaadIfadaahaaWcbeqaaiaaisdaaaGccqGHsislcaaIYaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaG4maaaakiabgUcaRiaaiodacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaeyOeI0IaaGinaiaadIfacqGHRaWkcaaIYaaaaaaa@5764@

in [2] die Partialbruchzerlegung

2X− 2 (X−1) 2 + 4X+1 X 2 +2 =2X− 2 (X−1) 2 +2⋅ 2X X 2 +2 + 1 X 2 +2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGOmaiaadIfacqGHsisldaWcaaqaaiaaikdaaeaacaGGOaGaamiwaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaaakiabgUcaRmaalaaabaGaaGinaiaadIfacqGHRaWkcaaIXaaabaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaikdaaaGaeyypa0JaaGOmaiaadIfacqGHsisldaWcaaqaaiaaikdaaeaacaGGOaGaamiwaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaaakiabgUcaRiaaikdacqGHflY1daWcaaqaaiaaikdacaWGybaabaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaikdaaaGaey4kaSYaaSaaaeaacaaIXaaabaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaikdaaaaaaa@5CEA@

ermittelt. Damit ist f vollständig in beherrschbare Grundtypen zerlegt. Eine Stammfunktion zu f können wir also aus den einzelnen Stammfunktionen zusammen setzen:

X 2 + 2 X−1 +2⋅ln⁡( X 2 +2)+ 1 2 ⋅arctan⁡ X 2 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFfpeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiwamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRmaalaaabaGaaGOmaaqaaiaadIfacqGHsislcaaIXaaaaiabgUcaRiaaikdacqGHflY1ciGGSbGaaiOBaiaacIcacaWGybWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaGOmaiaacMcacqGHRaWkdaWcaaqaaiaaigdaaeaadaGcaaqaaiaaikdaaSqabaaaaOGaeyyXICTaciyyaiaackhacaGGJbGaaiiDaiaacggacaGGUbWaaSaaaeaacaWGybaabaWaaOaaaeaacaaIYaaaleqaaaaaaaa@52B1@