<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="mathml.xsl"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"
 xmlns:pref="http://www.w3.org/2002/Math/preference" pref:renderer="mathplayer-dl">
<head>
  <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=8" />
  <meta name="description" content="online Kurs Mathematik"/>
  <meta name="author" content="Steffen"/>
  <meta name="copyright" content="Steffen"/>
  <meta name="date" content="2012-01-18"/>
  <meta name="keywords" content="Sinus, Cosinus, Kosinus, Tangens, Cotangens, Kotangens, sin, cos, tan, cot, Einheitskreis, Additionstheorem, periodisch, Schwingung, Pythagoras, Gradmaß, Bogenmaß, Winkel, Dreieckslehre, Trigonometrie"/>
  <title>mathproject >> 4.3. Die trigonometrischen Funktionen</title>
  <link rel="stylesheet" type="text/css" href="../format.css" media="screen"  />
  <link rel="stylesheet" type="text/css" href="../printformat.css" media="print"  />
<script type="text/javascript" src="../MP.js"></script>  
<script type="text/javascript" src="../mytooltip.js"></script>
<script type="text/javascript" src="funktionenbib.js"></script>
<script type="text/javascript" src="xmlbib.js"></script>
<script type="text/javascript">
var active0=0, active1=0, active2=0, active3=0, active4=0, active5=0, active6=0, active7=0, active8=0, active9=0, active10=0, active11=0,
active40=0, active41=0, active42=0, active43=0, active44=0, active45=0, active46=0, caret=0, k=0;  <!--Variable fuer den ersten Tooltip-->
function ATchange (k) {
var text=new Array("Sinus","Cosinus");
document.getElementById("AT1").innerHTML=text[k];
document.getElementById("AT2").innerHTML=text[(k+1)%2];
document.getElementById("ADDT"+k).style.display='inline';
document.getElementById("ADDT"+((k+1)%2)).style.display='none';
return;
}
</script>
</head>

<!--

<mstyle displaystyle='true' subscriptshift='0.4em'  equalcolumns='false' equalrows='false' rowspacing='1.5ex'>
<mi>&#x2115;</mi>++++++N
<mi>&#x2124;</mi>++++++Z
<mi>&#x211A;</mi>++++++Q
<mi>&#x211D;</mi>++++++R
<mi>&#x2119;</mi>++++++P
<mo lspace='0.3em' rspace='0.3em' fontsize='12pt'>&#x2229;</mo>+++++++Schnittmenge
<mo lspace='0.4em' rspace='0.4em' fontsize='12pt'>&#x2282;</mo>+++++++Teilmenge
<mo lspace='0.2em' rspace='0.2em' fontsize='13pt'>&#x2254;</mo>++++++:=
<mo lspace='0.5em' rspace='0.5em'>=</mo>+++++=
<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="inline">
&#160;+++++&nbsp;

<table class="main"><tr><td class="main">

<p><u><b>Definition:</b></u> &#160;</p>

<table><tr><td class="def">
 <div>

 </div></td><td class="num" width="80px">
<span class="num"><a name="1">[7.3.1]</a></span></td></tr></table>

<p class="beweis"><i>Beweis</i>: &#160;<br/>
</p>
</td></tr></table>

<span class="inf" style="white-space:normal" onmouseover="if(active~~==0){position('tip~~','tab~~',event.clientX,event.clientY); document.getElementById('tip~~').className='tooltip_v'; if(!b)document.getElementById('tip~~').className='tooltip_v_noopac'};active~~=1">
###<img class="inf" style="margin-left:3px; margin-right:3px" src="../info.gif" width="10" height="10"/></span>
<span id="tip~~" class="tooltip_h" style="white-space:normal">
<table id="tab~~" border="0" style="width:160px" ><tr><td onmousedown="x0=event.clientX;y0=event.clientY;fix('tip~~')" onmouseup="drag=0" style="border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; border-bottom-color:blue; font-family:monospace"><p style="cursor: move; color:blue; margin-top:-5px; margin-bottom:0px; size:12pt; font-weight:bold">&#160;i</p><span style="float: right; margin-top:-15px"><img title="opacity on/off" style="margin-right:10px" onclick="opac_change();" src="../opacity-off.gif" width="10" height="10"/><img onclick="active~~=0;document.getElementById('tip~~').className='tooltip_h'" src="../close.gif" width="10" height="10"/></span></td></tr>
<tr><td>
<p style="white-space:normal">###</p>
</td></tr></table>
</span>
-->

<body bgcolor="#808080" onload="test_MP()">

<font style="size:2px">&#160;</font><center><table class="top" cellpadding="30px"><tr><td class="top">
<div style="align:center"><div id="warning" style="display:none; width:90%; border:1px solid red; padding:10px; margin-top:20px"></div></div>
<h1>4.3. <i>Die trigonometrischen Funktionen</i></h1>
<hr noshade="noshade" size="1" style="margin-bottom:20px" />

<p>Die trigonometrischen Funktionen spielen nicht nur in der Mathematik selbst, sondern auch in ihren Anwendungsgebieten, speziell in der Physik, eine bedeutende Rolle. Ihre Ursprünge reichen sehr weit zurück und im Gegensatz zu den bisherigen Funktionen liegen ihre Wurzeln deutlich im geometrischen Bereich, und zwar in der Dreieckslehre. Unsere Einführung der trigonometrischen Funktionen trägt zunächst dieser geometrischen Herkunft Rechnung.</p>
<p>Die in der Dreieckslehre übliche Methode, Winkel in Graden zu messen, ist allerdings für unsere Zwecke ungeeignet. Ein geeignetes Maß, Winkel in Zahlen und nicht in Graden zu messen, ist das <i>Bogenmaß</i> (engl. <i>radian</i>). Die Grundidee liegt dabei in der Beobachtung, dass jeder Winkel, im Mittelpunkt eines vorgelegten Kreises angetragen, einen Ausschnitt des Kreisesbogens liefert. Da allerdings ein Winkel bei verschieden großen Kreisen unterschiedliche große Bögen ausschneidet, ist eine Festlegung auf einen bestimmten Kreis zwingend. Zur Winkelmessung durch Bögen werden wir daher stets einen Kreis mit Radius 1 und Mittelpunkt im Ursprung des Koordinatensystems zu Grunde legen, den sog. <i>Einheitskreis</i>.</p>
<p><img style="float:right; margin-left:15px" src="bogenmass.gif" width="187" height="191"/>Jedem gemäß nebenstehender Skizze eingetragenem Winkel <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi>&#x03B1;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySdegaaa@3787@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> kommt nun neben seinem (orientierten) Gradmaß <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>&#x03B1;</mi><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySdeMaeyiSaalaaa@3973@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> auch sein (orientiertes) Bogenmaß <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msup>
    <mi>&#x03B1;</mi>
    <mo mathsize='6pt'>&#x2229;</mo>
   </msup>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySde2aaWbaaSqabeaacqGHPiYXaaaaaa@3952@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> (auch: <i>&#x03B1;</i> rad), d.h. die Länge des von ihm ausgeschnittenen Bogens zu. Dabei bezieht sich der Zusatz "orientiert" auf die Vereinbarung, dass im Gegenuhrzeigersinn (wie in der Skizze) eingezeichnete Winkel positive Maßzahlen haben, und Winkeln, die im Uhrzeigersinn eingetragen sind, negative Maßzahlen zukommen.</p>
<p>Natürlich kann man die beiden Maßsysteme ineinander umrechnen. So liefert z.B. ein Winkel vom Gradmaß <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>180</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGymaiaaiIdacaaIWaGaeyiSaalaaa@3A0B@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> den halben Umfang des Einheitskreises, also die Zahl <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWdahaaa@37A5@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> als Bogenmaß. Daraus ergibt sich für einen beliebigen Winkel <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi>&#x03B1;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySdegaaa@3787@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>:</p>
<center>
<table style="width:70%">
<tr>
<td><p style="margin-bottom:10px">Ist <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>&#x03B1;</mi><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySdeMaeyiSaalaaa@3973@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> das Gradmaß von <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi>&#x03B1;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySdegaaa@3787@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, so ist <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mfrac>
    <mrow>
     <mi>&#x03B1;</mi><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
    </mrow>
    <mrow>
     <mn>180</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacqaHXoqycqGHWcaSaeaacaaIXaGaaGioaiaaicdacqGHWcaSaaGaeqiWdahaaa@3F63@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> das Bogenmaß von <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi>&#x03B1;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySdegaaa@3787@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p></td>
</tr>
<tr>
<td><p>Ist <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msup>
    <mi>&#x03B1;</mi>
    <mo mathsize='6pt'>&#x2229;</mo>
   </msup>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySde2aaWbaaSqabeaacqGHPiYXaaaaaa@3952@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> das Bogenmaß von <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi>&#x03B1;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySdegaaa@3787@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, so ist <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mfrac>
    <mrow>
     <msup>
      <mi>&#x03B1;</mi>
      <mo mathsize='6pt'>&#x2229;</mo>
     </msup>
     
    </mrow>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
   </mfrac>
   <mn>180</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacqaHXoqydaahaaWcbeqaaiabgMIihdaaaOqaaiabec8aWbaacaaIXaGaaGioaiaaicdacqGHWcaSaaa@3F4C@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> das Gradmaß von <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi>&#x03B1;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySdegaaa@3787@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p></td>
</tr>
</table>
</center>
<p>Grad- und Bogenmaße einiger markanter Winkel kann man direkt aus der folgenden Tabelle ablesen. Für beliebige Winkel leistet das nachstehende Umrechnungsformular gute Dienste. Es berücksichtigt bis zu 8 Dezimalstellen.</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable rowlines='solid' columnlines='solid none' rowspacing='1.5ex'>
    <mtr>
     <mtd>
      <mrow>
       <mi>&#x03B1;</mi><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>0</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>30</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>45</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>60</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>90</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>180</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>270</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>360</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>450</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>720</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mn>90</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mn>180</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mn>270</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mn>360</mn><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr>
     <mtd>
      <mrow>
       <msup>
        <mi>&#x03B1;</mi>
        <mo mathsize='6pt'>&#x2229;</mo>
       </msup>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>0</mn>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>6</mn>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>4</mn>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>3</mn>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>3</mn><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>5</mn><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>4</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mn>3</mn><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeqabiWdaaaaaaqaaiabeg7aHjabgclaWcqaaiaaicdacqGHWcaSaeaacaaIZaGaaGimaiabgclaWcqaaiaaisdacaaI1aGaeyiSaalabaGaaGOnaiaaicdacqGHWcaSaeaacaaI5aGaaGimaiabgclaWcqaaiaaigdacaaI4aGaaGimaiabgclaWcqaaiaaikdacaaI3aGaaGimaiabgclaWcqaaiaaiodacaaI2aGaaGimaiabgclaWcqaaiaaisdacaaI1aGaaGimaiabgclaWcqaaiaaiEdacaaIYaGaaGimaiabgclaWcqaaiabgkHiTiaaiMdacaaIWaGaeyiSaalabaGaeyOeI0IaaGymaiaaiIdacaaIWaGaeyiSaalabaGaeyOeI0IaaGOmaiaaiEdacaaIWaGaeyiSaalabaGaeyOeI0IaaG4maiaaiAdacaaIWaGaeyiSaalabaGaeqySde2aaWbaaSqabeaacqGHPiYXaaaakeaacaaIWaaabaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaI2aaaaaqaamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGinaaaaaeaadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaiodaaaaabaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaaqaaiabec8aWbqaaiaaiodadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaaabaGaaGOmaiabec8aWbqaaiaaiwdadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaaabaGaaGinaiabec8aWbqaaiabgkHiTmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaaaeaacqGHsislcqaHapaCaeaacqGHsislcaaIZaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaaqaaiabgkHiTiaaikdacqaHapaCaaaaaa@9B71@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>

<div><center>
<form style="padding:0px">
  <table id="T" border="0" cellpadding="3" style="margin-top:20px; border-collapse:collapse; width:60%; border:1px solid black" bordercolor="#111111" cellspacing="0">
    <tr>
      <td align="center" style="border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 0pt">
      <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>&#x03B1;</mi><mo lspace='0em'>&#x00B0;</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySdeMaeyiSaalaaa@3973@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></td>
      <td align="center" width="50px" style="border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 0pt">&#160;</td>
      <td align="center" style="border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 0pt">
  <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msup>
    <mi>&#x03B1;</mi>
    <mo mathsize='6pt'>&#x2229;</mo>
   </msup>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqySde2aaWbaaSqabeaacqGHPiYXaaaaaa@3952@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></td>
    </tr>
    <tr>
      <td height="80">
      <input style="border:1px solid darkgrey; color:#0000FF; padding-left:4; padding-right:4; padding-top:1; padding-bottom:1; font-family:Times New Roman; font-size:12pt" type="text" name="T1" id="T1" size="20" value="180°" onkeyup="this.form.T1.value=gradcheck(this.form.T1.value);this.form.T2.value=bogenmass(this.form.T1.value);this.form.T3.value=pi2(this.form.T1.value);setCaretPosition(document.getElementById('T1'),Math.min(caret,this.form.T1.value.length-1))"/>
      </td>
      <td width="50" style="color:#0000FF" align="center" height="80">&#160;</td>
      <td height="80">
  <input style="border:1px solid darkgrey; color:#0000FF; padding-left:4; padding-right:4; padding-top:1; padding-bottom:1; font-family:Times New Roman; font-size:12pt" type="text" name="T2" id="T2" size="20" value="3.14159265" onkeyup="this.form.T2.value=check(this.form.T2.value);this.form.T1.value=winkelmass(this.form.T2.value);this.form.T3.value=pi1(this.form.T2.value);setCaretPosition(document.getElementById('T2'),caret)"/><br/>
      <input style="margin-top:5px; border:1px solid darkgrey; color:#0000FF; padding-left:4; padding-right:4; padding-top:1; padding-bottom:1; font-family:Times New Roman; font-size:12pt" type="text" name="T3" id="T3" size="20" value="&#x03C0;" onkeyup="this.form.T3.value=picheck(this.form.T3.value);this.form.T2.value=inverspi1(this.form.T3.value);this.form.T1.value=inverspi2(this.form.T3.value);setCaretPosition(document.getElementById('T3'),Math.min(caret,this.form.T3.value.length-1))"/></td>
        </tr>
  </table>
</form>
</center></div>

<p>Nun können wir die beiden ersten trigonometrischen Funktionen, nämlich die <span><u>Sinus</u>-</span> und die <u>Cosinusfunktion</u></p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo>,</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo>:</mo><mi>&#x211D;</mi><mo>&#x2192;</mo><mi>&#x211D;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiilaiGacogacaGGVbGaai4CaiaacQdacqWIDesOcqGHsgIRcqWIDesOaaa@41CE@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>einführen. Statt einer präzisen Funktionsvorschrift geben wir hier eine geometrisch ausgerichtete Konstruktionsvorschrift an und tragen die exakte Definition in einem <span class="inf" style="white-space:normal" onmouseover="if(active40==0){position('tip40','tab40',event.clientX,event.clientY); document.getElementById('tip40').className='tooltip_v'; if(!b)document.getElementById('tip40').className='tooltip_v_noopac'};active40=1">
späteren Abschnitt<img class="inf" style="margin-left:3px; margin-right:3px" src="../info.gif" width="10" height="10"/></span>
<span id="tip40" class="tooltip_h" style="white-space:normal">
<table id="tab40" border="0" style="width:360px" ><tr><td onmousedown="x0=event.clientX;y0=event.clientY;fix('tip40')" onmouseup="drag=0" style="border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; border-bottom-color:blue; font-family:monospace"><p style="cursor: move; color:blue; margin-top:-5px; margin-bottom:0px; size:12pt; font-weight:bold">&#160;i</p><span style="float: right; margin-top:-15px"><img title="opacity on/off" style="margin-right:10px" onclick="opac_change();" src="../opacity-off.gif" width="10" height="10"/><img onclick="active40=0;document.getElementById('tip40').className='tooltip_h'" src="../close.gif" width="10" height="10"/></span></td></tr>
<tr><td>
<p style="white-space:normal">In <a class="ref" href="../Folgen/5_9.xml#19" target="_blank">[5.9]</a> setzen wir <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaaaa@39BD@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, bzw. <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaaaa@39B8@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> als Grenzwert einer konvergenten Potenzreihe fest, und zwar</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mi>x</mi>
           <mrow>
            <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mi>x</mi>
           <mrow>
            <mn>2</mn><mi>i</mi>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiqaaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacqGH9aqpdaaeWbqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaamyAaaaakmaalaaabaGaamiEamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaaaaaGcbaGaaiikaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaiaacMcacaGGHaaaaaWcbaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoaaOqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacqGH9aqpdaaeWbqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaamyAaaaakmaalaaabaGaamiEamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgaaaaakeaacaGGOaGaaGOmaiaadMgacaGGPaGaaiyiaaaaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdaaaaaa@6523@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>Da diese Definition auch im Komplexen möglich ist, liegen Sinus und Cosinus auch als Funktionen von <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>&#x2102;</mi><mo>&#x2192;</mo><mi>&#x2102;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeSOaHmQaeyOKH4QaeSOaHmkaaa@3A83@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> vor. Darüber hinaus sind wir erst mit dieser analytischen Definition in der Lage, exakte Beweise zu führen.</p>
</td></tr></table>
</span> nach. Eine gegebene reelle Zahl <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x211D;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabgIGiolabl2riHcaa@39D9@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> interpretieren wir als das Bogenmaß eines Winkels und tragen dieses Maß am Einheitskreis ab (positive Zahlen im Gegenuhrzeigersinn, negative im Uhrzeigersinn). Dadurch legen wir eindeutig einen von <i>x</i> abhängigen Punkt <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo stretchy='false'>(</mo><mi>a</mi><mo>,</mo><mi>b</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikaiaadggacaGGSaGaamOyaiaacMcaaaa@39BE@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> auf dem Kreis fest. Seine beiden Koordinaten <i>a</i> und <i>b</i> sind nun die Funktionswerte.</p>
<table class="main"><tr><td class="main">

<p><u><b>Definition:</b></u> &#160;Für <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x211D;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabgIGiolabl2riHcaa@39D9@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> setzen wir gemäß der vorgestellten Konstruktion fest:</p>

<table><tr>
<td width="191"><img src="sincos.gif" width="181" height="191"/></td>
<td class="def">
 <div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo lspace='0.2em' rspace='0.2em' fontsize='13pt'>&#x2254;</mo><mi>a</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo lspace='0.2em' rspace='0.2em' fontsize='13pt'>&#x2254;</mo><mi>b</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiqaaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaacIcacaWG4bGaaiykaiabg2da9iaadggaaeaaciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaamiEaiaacMcacqGH9aqpcaWGIbaaaaaa@4424@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
 </div></td><td class="num" width="80px">
<span class="num"><a name="1">[4.3.1]</a></span></td></tr></table>
<p>Es ist üblich, die Funktionswerte klammerfrei zu schreiben, also: <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaaaa@39BD@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> bzw. <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaaaa@39B8@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
</td></tr></table>
<p>Im allgemeinen wird man mit dieser Methode keine exakten Funktionswerte ermitteln können, für einige speziell gewählte <span><i>x</i>-Werte</span> lassen sich <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaaaa@39BD@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> und <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaaaa@39B8@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> jedoch leicht am Einheitskreis ablesen:</p>
<center>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable rowspacing='1.5ex' columnspacing='1.5em' rowlines='solid none' columnlines='solid none' >
    <mtr>
     <mtd>
      <mi>x</mi>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>0</mn>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>3</mn><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr>
     <mtd>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>0</mn>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>1</mn>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>0</mn>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>0</mn>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>0</mn>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr>
     <mtd>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>1</mn>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>0</mn>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>0</mn>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>1</mn>
     </mtd>
     <mtd>
      <mn>0</mn>
     </mtd>
     <mtd>
      <mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeqabmacaaaaaeaacaWG4baabaGaaGimaaqaamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaaaeaacqaHapaCaeaacaaIZaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaaqaaiaaikdacqaHapaCaeaacqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaaabaGaeyOeI0IaeqiWdahabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaaqaaiaaicdaaeaacaaIXaaabaGaaGimaaqaaiabgkHiTiaaigdaaeaacaaIWaaabaGaeyOeI0IaaGymaaqaaiaaicdaaeaaciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4baabaGaaGymaaqaaiaaicdaaeaacqGHsislcaaIXaaabaGaaGimaaqaaiaaigdaaeaacaaIWaaabaGaeyOeI0IaaGymaaaaaaa@5D7B@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
</center>
<p>Wir erläutern das Ablesen an zwei Beispielen:</p>
<ul type="square">
<li>
<p>Der zu <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>=</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabg2da9maalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaaaaa@3A74@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> gehörige Bogen ist ein Viertelkreis, der bei <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo stretchy='false'>(</mo><mn>1,0</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikaiaaigdacaGGSaGaaGimaiaacMcaaaa@3966@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> startet und bei <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo stretchy='false'>(</mo><mn>0,1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikaiaaicdacaGGSaGaaGymaiaacMcaaaa@3966@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> endet. Die Koordinaten des Endpunkts sind die sin- bzw. cos-Werte: 1 ist der Sinuswert und 0 der Cosinuswert.</p>
</li>
<li>
<p>Zu <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabg2da9iaaicdaaaa@38A5@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> gehört ein Bogen der Länge 0. Er endet also bereits im Startpunkt <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo stretchy='false'>(</mo><mn>1,0</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikaiaaigdacaGGSaGaaGimaiaacMcaaaa@3966@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, d.h. der Sinuswert ist hier 0 und der Cosinuswert 1.</p>
</li>
</ul>
<p>Um einen Funktionsgraphen zu zeichnen, reichen diese Daten allein natürlich nicht aus. Das folgende Applet simuliert jedoch die geometrische Konstruktion für die Sinusfunktion und stellt ausreichend viele Werte zur Verfügung. Mit dem Schieber kann man den Graphen bequem erzeugen.</p>
<div style="margin-bottom:30px">
<applet code="Einheitskreis.class" width="600px" height="180px"/>
</div>
<p>sin und cos besitzen eine Fülle von Eigenschaften. Viele ergeben sich zwar direkt aus der Konstruktion über den Einheitskreis, ihre Gültigkeit aber können wir damit nicht sicherstellen. Für die weiteren Ausführungen legen wir daher die Definition aus <a class="ref" href="../Folgen/5_9.xml#19" target="_blank">[5.9]</a> zu Grunde, also:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left' rowspacing='1.5ex'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mi>x</mi>
           <mrow>
            <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mi>x</mi>
           <mrow>
            <mn>2</mn><mi>i</mi>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiqaaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacqGH9aqpdaaeWbqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaamyAaaaakmaalaaabaGaamiEamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaaaaaGcbaGaaiikaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaiaacMcacaGGHaaaaaWcbaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoaaOqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacqGH9aqpdaaeWbqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaamyAaaaakmaalaaabaGaamiEamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgaaaaakeaacaGGOaGaaGOmaiaadMgacaGGPaGaaiyiaaaaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdaaaaaa@6523@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math><span class="num"><a style="margin-left:60px" name="a0">[0]</a></span>
</div>
<p>Da durch <a class="ref" href="#a0">[0]</a> auch die komplexen Funktionen sin und cos definiert sind, hat dies zudem den Vorteil, dass (fast) jede der hier notierten Aussagen automatisch auch im Komplexen gültig ist.</p>
<p>Allerdings müssen wir erst sicherstellen, dass die durch <a class="ref" href="#a0">[0]</a> definierten Funktionen mit den geometrisch eingeführten identisch sind! Wir zeigen dies mit Techniken der Integralrechnung auf einer <a name="veri" href="sincos.xml#" target="_blank">eigenen Seite</a>. Ferner benötigen wir genauere Informationen über die Zahl <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWdahaaa@37A5@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>. Dazu vergewissern wir uns zunächst, dass die Sinusfunktion positive Nullstellen besitzt.</p>
<table class="main"><tr><td class="main">

<p><u><b>Bemerkung:</b></u> &#160;Es gibt eine reelle Zahl <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>&#x003E;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabg6da+iaaicdaaaa@38A7@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, so dass</p>

<table><tr><td class="def">
 <div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabg2da9iaaicdaaaa@3B7D@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
 </div></td><td class="num" width="80px">
<span class="num"><a name="2">[4.3.2]</a></span></td></tr></table>
<p class="beweis"><i>Beweis</i>: &#160;Wir benötigen einige Abschätzungen. Zunächst hat man für <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>i</mi><mo>&#x2265;</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyAaiabgwMiZkaaigdaaaa@3957@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> und <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>0</mn><mo>&#x003C;</mo><mi>x</mi><mo>&#x003C;</mo><msqrt>
    <mn>6</mn>
   </msqrt>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimaiabgYda8iaadIhacqGH8aapdaGcaaqaaiaaiAdaaSqabaaaaa@3A82@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <msup>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
        </mrow>
        <mrow>
         <mn>2</mn><mi>i</mi>
        </mrow>
       </msup>
       <mfrac>
        <mrow>
         <msup>
          <mi>x</mi>
          <mrow>
           <mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
        </mrow>
       </mfrac>
       <mo>+</mo><msup>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
        </mrow>
        <mrow>
         <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
        </mrow>
       </msup>
       <mfrac>
        <mrow>
         <msup>
          <mi>x</mi>
          <mrow>
           <mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>3</mn>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>3</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
        </mrow>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mfrac>
        <mrow>
         <msup>
          <mi>x</mi>
          <mrow>
           <mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
        </mrow>
       </mfrac>
       <mo stretchy='false'>(</mo><mn>1</mn><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
        <mrow>
         <msup>
          <mi>x</mi>
          <mn>2</mn>
         </msup>
         
        </mrow>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>3</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
        </mrow>
       </mfrac>
       <mo stretchy='false'>)</mo>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mfrac>
        <mrow>
         <msup>
          <mi>x</mi>
          <mrow>
           <mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
        </mrow>
       </mfrac>
       <mo>&#x22C5;</mo><mfrac>
        <mrow>
         <mn>16</mn><msup>
          <mi>i</mi>
          <mn>2</mn>
         </msup>
         <mo>+</mo><mn>20</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>6</mn><mo>&#x2212;</mo><msup>
          <mi>x</mi>
          <mn>2</mn>
         </msup>
         
        </mrow>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>3</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
        </mrow>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>&#x003E;</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mfrac>
        <mrow>
         <msup>
          <mi>x</mi>
          <mrow>
           <mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
        </mrow>
       </mfrac>
       <mo>&#x22C5;</mo><mfrac>
        <mrow>
         <mn>16</mn><msup>
          <mi>i</mi>
          <mn>2</mn>
         </msup>
         <mo>+</mo><mn>20</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>6</mn><mo>&#x2212;</mo><mn>6</mn>
        </mrow>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>3</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
        </mrow>
       </mfrac>
       <mo>&#x003E;</mo><mn>0</mn><mtext>.</mtext>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabqGaaaaabaaabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaGaamyAaaaakmaalaaabaGaamiEamaaCaaaleqabaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaaaaaGcbaGaaiikaiaaisdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaiaacMcacaGGHaaaaiabgUcaRiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaaaaOWaaSaaaeaacaWG4bWaaWbaaSqabeaacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaiodaaaaakeaacaGGOaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIZaGaaiykaiaacgcaaaaabaGaeyypa0dabaWaaSaaaeaacaWG4bWaaWbaaSqabeaacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaigdaaaaakeaacaGGOaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaGaaiykaiaacgcaaaGaaiikaiaaigdacqGHsisldaWcaaqaaiaadIhadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaaakeaacaGGOaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIYaGaaiykaiaacIcacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaiodacaGGPaaaaiaacMcaaeaacqGH9aqpaeaadaWcaaqaaiaadIhadaahaaWcbeqaaiaaisdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaaaaaOqaaiaacIcacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaigdacaGGPaGaaiyiaaaacqGHflY1daWcaaqaaiaaigdacaaI2aGaamyAamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaikdacaaIWaGaamyAaiabgUcaRiaaiAdacqGHsislcaWG4bWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaGcbaGaaiikaiaaisdacaWGPbGaey4kaSIaaGOmaiaacMcacaGGOaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIZaGaaiykaaaaaeaacqGH+aGpaeaadaWcaaqaaiaadIhadaahaaWcbeqaaiaaisdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaaaaaOqaaiaacIcacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaigdacaGGPaGaaiyiaaaacqGHflY1daWcaaqaaiaaigdacaaI2aGaamyAamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgUcaRiaaikdacaaIWaGaamyAaiabgUcaRiaaiAdacqGHsislcaaI2aaabaGaaiikaiaaisdacaWGPbGaey4kaSIaaGOmaiaacMcacaGGOaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIZaGaaiykaaaacqGH+aGpcaaIWaaaaaaa@B2DA@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>Für diese <i>x</i> gilt daher:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mrow>
     <msup>
      <mi>x</mi>
      <mn>3</mn>
     </msup>
     
    </mrow>
    <mn>6</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>2</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msup>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
     </mrow>
     <mi>i</mi>
    </msup>
    <mfrac>
     <mrow>
      <msup>
       <mi>x</mi>
       <mrow>
        <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
       </mrow>
      </msup>
      
     </mrow>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
     </mrow>
    </mfrac>
    
   </mrow>
   <mo>=</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mrow>
     <msup>
      <mi>x</mi>
      <mn>3</mn>
     </msup>
     
    </mrow>
    <mn>6</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>1</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <munder>
     <munder>
      <mrow>
       <msup>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
        </mrow>
        <mrow>
         <mn>2</mn><mi>i</mi>
        </mrow>
       </msup>
       <mfrac>
        <mrow>
         <msup>
          <mi>x</mi>
          <mrow>
           <mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
        </mrow>
       </mfrac>
       <mo>+</mo><msup>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
        </mrow>
        <mrow>
         <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
        </mrow>
       </msup>
       <mfrac>
        <mrow>
         <msup>
          <mi>x</mi>
          <mrow>
           <mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>3</mn>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>3</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
        </mrow>
       </mfrac>
       
      </mrow>
      <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
     </munder>
     <mrow>
      <mo>&#x003E;</mo><mn>0</mn>
     </mrow>
    </munder>
    
   </mrow>
   <mo>&#x2265;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mrow>
     <msup>
      <mi>x</mi>
      <mn>3</mn>
     </msup>
     
    </mrow>
    <mn>6</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabg2da9iaadIhacqGHsisldaWcaaqaaiaadIhadaahaaWcbeqaaiaaiodaaaaakeaacaaI2aaaaiabgUcaRmaaqahabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGPbaaaOWaaSaaaeaacaWG4bWaaWbaaSqabeaacaaIYaGaamyAaiabgUcaRiaaigdaaaaakeaacaGGOaGaaGOmaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaGaaiykaiaacgcaaaaaleaacaWGPbGaeyypa0JaaGOmaaqaaiabg6HiLcqdcqGHris5aOGaeyypa0JaamiEaiabgkHiTmaalaaabaGaamiEamaaCaaaleqabaGaaG4maaaaaOqaaiaaiAdaaaGaey4kaSYaaabCaeaadaagaaqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgaaaGcdaWcaaqaaiaadIhadaahaaWcbeqaaiaaisdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaaaaaOqaaiaacIcacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaigdacaGGPaGaaiyiaaaacqGHRaWkcaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaaaakmaalaaabaGaamiEamaaCaaaleqabaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIZaaaaaGcbaGaaiikaiaaisdacaWGPbGaey4kaSIaaG4maiaacMcacaGGHaaaaaWcbaGaeyOpa4JaaGimaaGccaGL44paaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIXaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdGccqGHLjYScaWG4bGaeyOeI0YaaSaaaeaacaWG4bWaaWbaaSqabeaacaaIZaaaaaGcbaGaaGOnaaaaaaa@8BD4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>,
</div>
<p>und damit schließlich:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2265;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mrow>
     <msup>
      <mi>x</mi>
      <mn>3</mn>
     </msup>
     
    </mrow>
    <mn>6</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mn>1</mn>
    <mn>6</mn>
   </mfrac>
   <mi>x</mi><mo stretchy='false'>(</mo><mn>6</mn><mo>&#x2212;</mo><msup>
    <mi>x</mi>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>&#x003E;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabgwMiZkaadIhacqGHsisldaWcaaqaaiaadIhadaahaaWcbeqaaiaaiodaaaaakeaacaaI2aaaaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaaiaaiAdaaaGaamiEaiaacIcacaaI2aGaeyOeI0IaamiEamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiaacMcacqGH+aGpcaaIWaaaaa@4A74@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>&#160; für alle <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>0</mn><mo>&#x003C;</mo><mi>x</mi><mo>&#x003C;</mo><msqrt>
    <mn>6</mn>
   </msqrt>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimaiabgYda8iaadIhacqGH8aapdaGcaaqaaiaaiAdaaSqabaaaaa@3A82@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.<span class="num"><a style="margin-left:60px" name="a+">[+]</a></span>
</div>
<!--#####################
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>1</mn>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        <mfrac>
         <mn>1</mn>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mrow>
          <mn>2</mn><mi>i</mi>
         </mrow>
        </msup>
        <mfrac>
         <mn>1</mn>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mo>+</mo><msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mrow>
          <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
         </mrow>
        </msup>
        <mfrac>
         <mn>1</mn>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>3</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <mfrac>
         <mn>1</mn>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mo>&#x2212;</mo><mfrac>
         <mn>1</mn>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>3</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <munder>
         <munder>
          <mrow>
           <mfrac>
            <mrow>
             <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>3</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
            </mrow>
            <mrow>
             <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>3</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
            </mrow>
           </mfrac>
           
          </mrow>
          <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
         </munder>
         <mrow>
          <mo>&#x2265;</mo><mn>0</mn>
         </mrow>
        </munder>
        <mo>&#x2265;</mo><mn>0</mn>
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabqGaaaaabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaGymaaqaaiabg2da9maaqahabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGPbaaaOWaaSaaaeaacaaIXaaabaGaaiikaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaiaacMcacaGGHaaaaaWcbaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoaaOqaaaqaaiabg2da9maaqahabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaGaamyAaaaakmaalaaabaGaaGymaaqaaiaacIcacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaigdacaGGPaGaaiyiaaaacqGHRaWkcaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaaaakmaalaaabaGaaGymaaqaaiaacIcacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaiodacaGGPaGaaiyiaaaaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdaakeaaaeaacqGH9aqpdaaeWbqaamaalaaabaGaaGymaaqaaiaacIcacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaigdacaGGPaGaaiyiaaaacqGHsisldaWcaaqaaiaaigdaaeaacaGGOaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIZaGaaiykaiaacgcaaaaaleaacaWGPbGaeyypa0JaaGimaaqaaiabg6HiLcqdcqGHris5aaGcbaaabaGaeyypa0ZaaabCaeaadaagaaqaamaalaaabaGaaiikaiaaisdacaWGPbGaey4kaSIaaGOmaiaacMcacaGGOaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIZaGaaiykaiabgkHiTiaaigdaaeaacaGGOaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIZaGaaiykaiaacgcaaaaaleaacqGHLjYScaaIWaaakiaawIJ=aiabgwMiZkaaicdaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdaaaaaa@9E44@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div><#############-->
<p>Somit ist z.B. <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>2</mn><mo>&#x003E;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaGOmaiabg6da+iaaicdaaaa@3B3E@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> und mit einer weiteren Abschätzung finden wir:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>4</mn>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mn>4</mn>
           <mrow>
            <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mn>4</mn>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mn>4</mn>
           <mrow>
            <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       <mo>+</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mrow>
          <mi>i</mi><mo>+</mo><mn>5</mn>
         </mrow>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mn>4</mn>
           <mrow>
            <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>11</mn>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>11</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mn>4</mn>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mn>4</mn>
           <mrow>
            <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       <mo>+</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mrow>
          <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>5</mn>
         </mrow>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mn>4</mn>
           <mrow>
            <mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>11</mn>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>11</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mo>+</mo><msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mrow>
          <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>6</mn>
         </mrow>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mn>4</mn>
           <mrow>
            <mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>13</mn>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>13</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
        <mrow>
         <mn>268</mn>
        </mrow>
        <mrow>
         <mn>405</mn>
        </mrow>
       </mfrac>
       <mo>+</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mn>4</mn>
         <mrow>
          <mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>11</mn>
         </mrow>
        </msup>
        <munder>
         <munder>
          <mrow>
           <mfrac>
            <mrow>
             <msup>
              <mn>4</mn>
              <mn>2</mn>
             </msup>
             <mo>&#x2212;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>12</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>13</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
            </mrow>
            <mrow>
             <mo stretchy='false'>(</mo><mn>4</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>13</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
            </mrow>
           </mfrac>
           
          </mrow>
          <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
         </munder>
         <mrow>
          <mo>&#x2264;</mo><mn>0</mn>
         </mrow>
        </munder>
        
       </mrow>
       <mo>&#x2264;</mo><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
        <mrow>
         <mn>268</mn>
        </mrow>
        <mrow>
         <mn>405</mn>
        </mrow>
       </mfrac>
       <mo>&#x003C;</mo><mn>0</mn>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabqGaaaaabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaGinaaqaaiabg2da9maaqahabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGPbaaaOWaaSaaaeaacaaI0aWaaWbaaSqabeaacaaIYaGaamyAaiabgUcaRiaaigdaaaaakeaacaGGOaGaaGOmaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaGaaiykaiaacgcaaaaaleaacaWGPbGaeyypa0JaaGimaaqaaiabg6HiLcqdcqGHris5aaGcbaaabaGaeyypa0ZaaabCaeaacaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaGcdaWcaaqaaiaaisdadaahaaWcbeqaaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaaaaaOqaaiaacIcacaaIYaGaamyAaiabgUcaRiaaigdacaGGPaGaaiyiaaaaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaaGinaaqdcqGHris5aOGaey4kaSYaaabCaeaacaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadMgacqGHRaWkcaaI1aaaaOWaaSaaaeaacaaI0aWaaWbaaSqabeaacaaIYaGaamyAaiabgUcaRiaaigdacaaIXaaaaaGcbaGaaiikaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaiaaigdacaGGPaGaaiyiaaaaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdaakeaaaeaacqGH9aqpdaaeWbqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaamyAaaaakmaalaaabaGaaGinamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaaaaaGcbaGaaiikaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaiaacMcacaGGHaaaaaWcbaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacaaI0aaaniabggHiLdGccqGHRaWkdaaeWbqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgacqGHRaWkcaaI1aaaaOWaaSaaaeaacaaI0aWaaWbaaSqabeaacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaigdacaaIXaaaaaGcbaGaaiikaiaaisdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaiaaigdacaGGPaGaaiyiaaaacqGHRaWkcaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGOnaaaakmaalaaabaGaaGinamaaCaaaleqabaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaGaaG4maaaaaOqaaiaacIcacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaigdacaaIZaGaaiykaiaacgcaaaaaleaacaWGPbGaeyypa0JaaGimaaqaaiabg6HiLcqdcqGHris5aaGcbaaabaGaeyypa0JaeyOeI0YaaSaaaeaacaaIYaGaaGOnaiaaiIdaaeaacaaI0aGaaGimaiaaiwdaaaGaey4kaSYaaabCaeaacaaI0aWaaWbaaSqabeaacaaI0aGaamyAaiabgUcaRiaaigdacaaIXaaaaOWaaGbaaeaadaWcaaqaaiaaisdadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHsislcaGGOaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaGaaGOmaiaacMcacaGGOaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaGaaG4maiaacMcaaeaacaGGOaGaaGinaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaGaaG4maiaacMcacaGGHaaaaaWcbaGaeyizImQaaGimaaGccaGL44paaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdGccqGHKjYOcqGHsisldaWcaaqaaiaaikdacaaI2aGaaGioaaqaaiaaisdacaaIWaGaaGynaaaacqGH8aapcaaIWaaaaaaa@EE91@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>Da sin stetig ist (<a class="ref" href="../StetigeFunktionen/6_2.xml#17" target="_blank">[6.2.17]</a>), gibt es gemäß Nullstellensatz <a class="ref" href="../StetigeFunktionen/6_6.xml#1" target="_blank">[6.6.1]</a> eine Nullstelle zwischen 2 und 4.</p>
</td></tr></table>

<p>In <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi>&#x211D;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeSyhHekaaa@3758@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> gilt das Vollständigkeitsaxiom, d.h. jede nicht-leere, nach unten beschränkte Teilmenge besitzt eine größte untere Schranke, das <i>Infimum</i>. Mit <a class="ref" href="#2">[4.3.2]</a> können wir daher festsetzen:</p>
<table style="margin-left:-12px"><tr><td class="def">
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo lspace='0.2em' rspace='0.2em' fontsize='13pt'>&#x2254;</mo>><mi>inf</mi><mo>&#x2061;</mo><mo>&#x007B;</mo><mi>x</mi><mo>&#x003E;</mo><mn>0</mn><mo stretchy='false' lspace='0.2em' rspace='0.2em' mathsize='14pt'>&#x007C;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mn>0</mn><mo>&#x007D;</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWdaNaeyypa0JaciyAaiaac6gacaGGMbGaai4EaiaadIhacqGH+aGpcaaIWaGaaiiFaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacqGH9aqpcaaIWaGaaiyFaaaa@46CA@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div></td><td class="num" width="80px">
<span class="num"><a name="3">[4.3.3]</a></span></td></tr></table>
<p>Dabei garantieren <a class="ref" href="#a+">[+]</a> und die letzte Abschätzung dass <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msqrt>
    <mn>6</mn>
   </msqrt>
   <mo>&#x2264;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x2264;</mo><mn>4</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaOaaaeaacaaI2aaaleqaaOGaeyizImQaeqiWdaNaeyizImQaaGinaaaa@3CB2@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>. Insbesondere ist damit <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x003E;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWdaNaeyOpa4JaaGimaaaa@3967@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>

<p>Von entscheidener Bedeutung für die Eigenschaften der trigonometrischen Funktionen sind die sog. <i>Additionstheoreme</i>.</p>
<table class="main"><tr><td class="main">

<p><u><b>Satz</b> (<i>Additionstheoreme</i>)<b>:</b></u> &#160;Für alle <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>,</mo><mi>y</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x211D;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiaacYcacaWG5bGaeyicI4SaeSyhHekaaa@3B87@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> ist</p>

<table><tr><td class="def">
<ol start="1">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>+</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWG5bGaaiykaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohacaWG5bGaey4kaSIaci4CaiaacMgacaGGUbGaamyEaiabgwSixlGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhaaaa@52BE@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</li>
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWG5bGaaiykaiabg2da9iGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohacaWG5bGaeyOeI0Iaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabgwSixlGacohacaGGPbGaaiOBaiaadMhaaaa@52C4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</li>
</ol>
</td><td class="num" width="80px">
<span class="num"><a name="4">[4.3.4]</a></span></td></tr>
</table>

<p class="beweis"><i>Beweis</i>: &#160;Mit den Abkürzungen</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msub>
    <mi>a</mi>
    <mi>i</mi>
   </msub>
   <mo lspace='0.2em' rspace='0.2em' fontsize='13pt'>&#x2254;</mo><mrow><mo>{</mo> <mrow>
    <mtable columnalign='left'>
     <mtr>
      <mtd>
       <mrow>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mrow>
              <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
             </mrow>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mi>i</mi><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;ungerade&#160;</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     <mtr>
      <mtd>
       <mrow>
        <mn>0</mn><mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;gerade&#160;</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     
    </mtable>
   </mrow> </mrow>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiabg2da9maaceaabaqbaeqabiqaaaqaamaalaaabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaadaWcaaqaaiaadMgacqGHsislcaaIXaaabaGaaGOmaaaaaaaakeaacaWGPbGaaiyiaaaacaqGMbGaaeyyaiaabYgacaqGSbGaae4CaiaadMgacaqG1bGaaeOBaiaabEgacaqGLbGaaeOCaiaabggacaqGKbGaaeyzaaqaaiaaicdacaqGMbGaaeyyaiaabYgacaqGSbGaae4CaiaadMgacaqGNbGaaeyzaiaabkhacaqGHbGaaeizaiaabwgaaaaacaGL7baaaaa@5B11@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
&#160; und &#160;
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msub>
    <mi>b</mi>
    <mi>i</mi>
   </msub>
   <mo lspace='0.2em' rspace='0.2em' fontsize='13pt'>&#x2254;</mo><mrow><mo>{</mo> <mrow>
    <mtable columnalign='left'>
     <mtr>
      <mtd>
       <mrow>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mi>i</mi>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mi>i</mi><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;gerade&#160;</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     <mtr>
      <mtd>
       <mrow>
        <mn>0</mn><mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;ungerade&#160;</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     
    </mtable>
   </mrow> </mrow>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiabg2da9maaceaabaqbaeqabiqaaaqaamaalaaabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaadaWcaaqaaiaadMgaaeaacaaIYaaaaaaaaOqaaiaadMgacaGGHaaaaiaabAgacaqGHbGaaeiBaiaabYgacaqGZbGaamyAaiaabEgacaqGLbGaaeOCaiaabggacaqGKbGaaeyzaaqaaiaaicdacaqGMbGaaeyyaiaabYgacaqGSbGaae4CaiaadMgacaqG1bGaaeOBaiaabEgacaqGLbGaaeOCaiaabggacaqGKbGaaeyzaaaaaiaawUhaaaaa@596A@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>können wir <a class="ref" href="#a0">[0]</a> umschreiben zu</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left' rowspacing='1.5ex'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mi>x</mi>
           <mrow>
            <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       <mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>a</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub>
        <msup>
         <mi>x</mi>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mi>x</mi>
           <mrow>
            <mn>2</mn><mi>i</mi>
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        
       </mrow>
       <mo>=</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>b</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub>
        <msup>
         <mi>x</mi>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiqaaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacqGH9aqpdaaeWbqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaamyAaaaakmaalaaabaGaamiEamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaaaaaGcbaGaaiikaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaiaacMcacaGGHaaaaaWcbaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoakiabg2da9maaqahabaGaamyyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadIhadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaaabaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoaaOqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacqGH9aqpdaaeWbqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaamyAaaaakmaalaaabaGaamiEamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgaaaaakeaacaGGOaGaaGOmaiaadMgacaGGPaGaaiyiaaaaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdGccqGH9aqpdaaeWbqaaiaadkgadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaWG4bWaaWbaaSqabeaacaWGPbaaaaqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdaaaaaa@7C34@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math><span class="num"><a style="margin-left:60px" name="a1">[1]</a></span>
</div>

<p>Wir beweisen jetzt das Additionstheorem für den <span id="AT1">Sinus</span>. Der Nachweis für den <span id="AT2">Cosinus</span> verläuft ähnlich und kann <span style="cursor:pointer; color:blue" onclick="k=(k+1)%2;ATchange(k)">hier</span> aufgerufen werden.</p>
<!--#################################-->
<span id="ADDT0">
<p>Wir berechnen nun zunächst für <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>0</mn><mo>&#x2264;</mo><mi>k</mi><mo>&#x2264;</mo><mi>i</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimaiabgsMiJkaadUgacqGHKjYOcaWGPbaaaa@3BEA@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>:</p>

<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msub>
    <mi>a</mi>
    <mi>k</mi>
   </msub>
   <msub>
    <mi>b</mi>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
    </mrow>
   </msub>
   <mo>+</mo><msub>
    <mi>b</mi>
    <mi>k</mi>
   </msub>
   <msub>
    <mi>a</mi>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
    </mrow>
   </msub>
   <mo>=</mo><mrow><mo>{</mo> <mrow>
    <mtable columnalign='left' equalrows='true' rowalign='center'>
     <mtr columnalign='left'>
      <mtd columnalign='left'>
       <mrow>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mrow>
              <mi>k</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
             </mrow>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mo>&#x22C5;</mo><mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mrow>
              <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
             </mrow>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>k</mi><mtext>&#160;unger.</mtext><mo>,</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mtext>&#160;gerade</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     <mtr columnalign='left'>
      <mtd columnalign='left'>
       <mrow>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mi>k</mi>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mo>&#x22C5;</mo><mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mrow>
              <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
             </mrow>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>k</mi><mtext>&#160;gerade</mtext><mo>,</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mtext>&#160;unger.</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     <mtr columnalign='left'>
      <mtd columnalign='left'>
       <mrow>
        <mn>0</mn><mtext>&#160; sonst</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     
    </mtable>
   </mrow> </mrow><mo>=</mo><mrow><mo>{</mo> <mrow>
    <mtable columnalign='left'>
     <mtr columnalign='left'>
      <mtd columnalign='left'>
       <mrow>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mrow>
              <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
             </mrow>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>!</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;unger.</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     <mtr columnalign='left'>
      <mtd columnalign='left'>
       <mrow>
        <mn>0</mn><mtext>&#160; sonst</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     
    </mtable>
   </mrow> </mrow>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyyamaaBaaaleaacaWGRbaabeaakiaadkgadaWgaaWcbaGaamyAaiabgkHiTiaadUgaaeqaaOGaey4kaSIaamOyamaaBaaaleaacaWGRbaabeaakiaadggadaWgaaWcbaGaamyAaiabgkHiTiaadUgaaeqaaOGaeyypa0ZaaiqaaeaafaqaaeWabaaabaWaaSaaaeaacaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaamaalaaabaGaam4AaiabgkHiTiaaigdaaeaacaaIYaaaaaaaaOqaaiaadUgacaGGHaaaaiabgwSixpaalaaabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaadaWcaaqaaiaadMgacqGHsislcaWGRbaabaGaaGOmaaaaaaaakeaacaGGOaGaamyAaiabgkHiTiaadUgacaGGPaGaaiyiaaaacaqGMbGaaeyyaiaabYgacaqGSbGaae4CaiaadUgacaqG1bGaaeOBaiaabEgacaqGLbGaaeOCaiaabggacaqGNbGaaeyzaiaacYcacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaiaabEgacaqGLbGaaeOCaiaabggacaqGKbGaaeyzaaqaamaalaaabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaadaWcaaqaaiaadUgaaeaacaaIYaaaaaaaaOqaaiaadUgacaGGHaaaaiabgwSixpaalaaabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaadaWcaaqaaiaadMgacqGHsislcaWGRbGaeyOeI0IaaGymaaqaaiaaikdaaaaaaaGcbaGaaiikaiaadMgacqGHsislcaWGRbGaaiykaiaacgcaaaGaaeOzaiaabggacaqGSbGaaeiBaiaabohacaWGRbGaae4zaiaabwgacaqGYbGaaeyyaiaabsgacaqGLbGaaiilaiaadMgacqGHsislcaWGRbGaaeyDaiaab6gacaqGNbGaaeyzaiaabkhacaqGHbGaaeizaiaabwgaaeaacaaIWaGaae4Caiaab+gacaqGUbGaae4CaiaabshaaaaacaGL7baacqGH9aqpdaGabaqaauaabaqaceaaaeaadaWcaaqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaWaaSaaaeaacaWGPbGaeyOeI0IaaGymaaqaaiaaikdaaaaaaaGcbaGaam4AaiaacgcacaGGOaGaamyAaiabgkHiTiaadUgacaGGPaGaaiyiaaaacaqGMbGaaeyyaiaabYgacaqGSbGaae4CaiaadMgacaqG1bGaaeOBaiaabEgacaqGLbGaaeOCaiaabggacaqGKbGaaeyzaaqaaiaaicdacaqGZbGaae4Baiaab6gacaqGZbGaaeiDaaaaaiaawUhaaaaa@C441@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<p>Man beachte dabei: &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mtext>&#160;ungerade</mtext><mo>,</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mtext>&#160;gerade</mtext><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mo>&#x2228;</mo><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mi>k</mi><mtext>&#160;gerade</mtext><mo>,</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mtext>&#160;ungerade</mtext><mtext>&#x2003;</mtext><mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2003;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;ungerade</mtext>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiaabwhacaqGUbGaae4zaiaabwgacaqGYbGaaeyyaiaabsgacaqGLbGaaiilaiaadMgacqGHsislcaWGRbGaae4zaiaabwgacaqGYbGaaeyyaiaabsgacaqGLbGaaGjbVlabgIIiAlaaysW7caWGRbGaae4zaiaabwgacaqGYbGaaeyyaiaabsgacaqGLbGaaiilaiaadMgacqGHsislcaWGRbGaaeyDaiaab6gacaqGNbGaaeyzaiaabkhacaqGHbGaaeizaiaabwgacaaMf8Uaeyi1HSTaaGzbVlaadMgacaqG1bGaaeOBaiaabEgacaqGLbGaaeOCaiaabggacaqGKbGaaeyzaaaa@6B0B@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
<p>Mit Hilfe des Binomialtheorems <a class="ref" href="../Folgen/5_2.xml#5" target="_blank">[5.2.5]</a> und der Produktregel für konvergente Reihen<span class="inf" style="white-space:normal" onmouseover="if(active42==0){position('tip42','tab42',event.clientX,event.clientY); document.getElementById('tip42').className='tooltip_v'; if(!b)document.getElementById('tip42').className='tooltip_v_noopac'};active42=1">
<img class="inf" style="margin-left:3px; margin-right:8px" src="../info.gif" width="10" height="10"/></span>
<span id="tip42" class="tooltip_h" style="white-space:normal">
<table id="tab42" border="0" style="width:250px" ><tr><td onmousedown="x0=event.clientX;y0=event.clientY;fix('tip42')" onmouseup="drag=0" style="border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; border-bottom-color:blue; font-family:monospace"><p style="cursor: move; color:blue; margin-top:-5px; margin-bottom:0px; size:12pt; font-weight:bold">&#160;i</p><span style="float: right; margin-top:-15px"><img title="opacity on/off" style="margin-right:10px" onclick="opac_change();" src="../opacity-off.gif" width="10" height="10"/><img onclick="active42=0;document.getElementById('tip42').className='tooltip_h'" src="../close.gif" width="10" height="10"/></span></td></tr>
<tr><td>
<div style="margin-top:20px; margin-bottom:20px">
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msub>
     <mi>a</mi>
     <mi>i</mi>
    </msub>
    
   </mrow>
   <mo>&#x22C5;</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msub>
     <mi>b</mi>
     <mi>i</mi>
    </msub>
    
   </mrow>
   <mo>=</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <munderover>
     <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
     <mrow>
      <mi>k</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
     </mrow>
     <mi>i</mi>
    </munderover>
    <mrow>
     <msub>
      <mi>a</mi>
      <mi>k</mi>
     </msub>
     <mo>&#x22C5;</mo><msub>
      <mi>b</mi>
      <mrow>
       <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
      </mrow>
     </msub>
     
    </mrow>
    
   </mrow>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaabCaeaacaWGHbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaaqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdGccqGHflY1daaeWbqaaiaadkgadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaaabaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoakiabg2da9maaqahabaWaaabCaeaacaWGHbWaaSbaaSqaaiaadUgaaeqaaOGaeyyXICTaamOyamaaBaaaleaacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaaqabaaabaGaam4Aaiabg2da9iaaicdaaeaacaWGPbaaniabggHiLdaaleaacaWGPbGaeyypa0JaaGimaaqaaiabg6HiLcqdcqGHris5aaaa@5E63@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
</td></tr></table>
</span> haben wir jetzt:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>+</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>a</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub><mspace width='0.2em'/>
        <msup>
         <mi>x</mi>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       <mo>&#x22C5;</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>b</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub><mspace width='0.2em'/>
        <msup>
         <mi>y</mi>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       <mo>+</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>b</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub><mspace width='0.2em'/>
        <msup>
         <mi>x</mi>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       <mo>&#x22C5;</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>a</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub><mspace width='0.2em'/>
        <msup>
         <mi>y</mi>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <munderover>
         <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </munderover>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><msub>
          <mi>a</mi>
          <mi>k</mi>
         </msub>
         <msub>
          <mi>b</mi>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
          </mrow>
         </msub>
         <mo>+</mo><msub>
          <mi>b</mi>
          <mi>k</mi>
         </msub>
         <msub>
          <mi>a</mi>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
          </mrow>
         </msub>
         <mo stretchy='false'>)</mo><mspace width='0.2em'/><msup>
          <mi>x</mi>
          <mi>k</mi>
         </msup>
         <msup>
          <mi>y</mi>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <munderover>
         <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </munderover>
        <mrow>
         <mrow><mo>{</mo> <mrow>
          <mtable columnalign='left'>
           <mtr columnalign='left'>
            <mtd columnalign='left'>
             <mrow>
              <mfrac>
               <mrow>
                <msup>
                 <mrow>
                  <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
                 </mrow>
                 <mrow>
                  <mfrac>
                   <mrow>
                    <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
                   </mrow>
                   <mn>2</mn>
                  </mfrac>
                  
                 </mrow>
                </msup>
                
               </mrow>
               <mrow>
                <mi>i</mi><mo>!</mo>
               </mrow>
              </mfrac>
              <mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;ungerade</mtext>
             </mrow>
            </mtd>
           </mtr>
           <mtr columnalign='left'>
            <mtd columnalign='left'>
             <mrow>
              <mn>0</mn><mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;gerade</mtext>
             </mrow>
            </mtd>
           </mtr>
           
          </mtable>
         </mrow> <mo>}</mo></mrow><mfrac>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>!</mo>
          </mrow>
          <mrow>
           <mi>k</mi><mo>!</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
          </mrow>
         </mfrac><mspace width='0.2em'/>
         <msup>
          <mi>x</mi>
          <mi>k</mi>
         </msup>
         <msup>
          <mi>y</mi>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>a</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub>
        <munderover>
         <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </munderover>
        <mrow>
         <mrow><mo stretchy='true' lspace='0.2em' rspace='-0.3em'>(</mo><mpadded height='1.05em' width='0em'><mphantom><mi>T</mi></mphantom></mpadded></mrow><mtable>
          <mtr>
           <mtd>
            <mi>i</mi>
           </mtd>
          </mtr>
          <mtr>
           <mtd>
            <mi>k</mi>
           </mtd>
          </mtr>
          
         </mtable><mrow><mo stretchy='true' lspace='-0.3em' rspace='0.2em'>)</mo><mpadded height='1.05em' width='0em'><mphantom><mi>T</mi></mphantom></mpadded></mrow><mspace width='0.2em'/><msup>
          <mi>x</mi>
          <mi>k</mi>
         </msup>
         <msup>
          <mi>y</mi>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>a</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub><mspace width='0.2em'/>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mtext>.</mtext>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabCGaaaaabaaabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabgwSixlGacogacaGGVbGaai4CaiaadMhacqGHRaWkciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG5bGaeyyXICTaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaaqaaiabg2da9aqaamaaqahabaGaamyyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadIhadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaaabaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoakiabgwSixpaaqahabaGaamOyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadMhadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaaabaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoakiabgUcaRmaaqahabaGaamOyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadIhadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaaabaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoakiabgwSixpaaqahabaGaamyyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadMhadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaaabaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoaaOqaaiabg2da9aqaamaaqahabaWaaabCaeaacaGGOaGaamyyamaaBaaaleaacaWGRbaabeaakiaadkgadaWgaaWcbaGaamyAaiabgkHiTiaadUgaaeqaaOGaey4kaSIaamOyamaaBaaaleaacaWGRbaabeaakiaadggadaWgaaWcbaGaamyAaiabgkHiTiaadUgaaeqaaOGaaiykaiaadIhadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaGccaWG5bWaaWbaaSqabeaacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaaaaaeaacaWGRbGaeyypa0JaaGimaaqaaiaadMgaa0GaeyyeIuoaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdaakeaacqGH9aqpaeaadaaeWbqaamaaqahabaWaaiWaaeaafaqaaeGabaaabaWaaSaaaeaacaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaamaalaaabaGaamyAaiabgkHiTiaaigdaaeaacaaIYaaaaaaaaOqaaiaadMgacaGGHaaaaiaabAgacaqGHbGaaeiBaiaabYgacaqGZbGaamyAaiaabwhacaqGUbGaae4zaiaabwgacaqGYbGaaeyyaiaabsgacaqGLbaabaGaaGimaiaabAgacaqGHbGaaeiBaiaabYgacaqGZbGaamyAaiaabEgacaqGLbGaaeOCaiaabggacaqGKbGaaeyzaaaaaiaawUhacaGL9baadaWcaaqaaiaadMgacaGGHaaabaGaam4AaiaacgcacaGGOaGaamyAaiabgkHiTiaadUgacaGGPaGaaiyiaaaacaWG4bWaaWbaaSqabeaacaWGRbaaaOGaamyEamaaCaaaleqabaGaamyAaiabgkHiTiaadUgaaaaabaGaam4Aaiabg2da9iaaicdaaeaacaWGPbaaniabggHiLdaaleaacaWGPbGaeyypa0JaaGimaaqaaiabg6HiLcqdcqGHris5aaGcbaGaeyypa0dabaWaaabCaeaacaWGHbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOWaaabCaeaacaGGOaqbaeqabiqaaaqaaiaadMgaaeaacaWGRbaaaiaacMcacaWG4bWaaWbaaSqabeaacaWGRbaaaOGaamyEamaaCaaaleqabaGaamyAaiabgkHiTiaadUgaaaaabaGaam4Aaiabg2da9iaaicdaaeaacaWGPbaaniabggHiLdaaleaacaWGPbGaeyypa0JaaGimaaqaaiabg6HiLcqdcqGHris5aaGcbaGaeyypa0dabaWaaabCaeaacaWGHbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaOGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWG5bGaaiykamaaCaaaleqabaGaamyAaaaaaeaacaWGPbGaeyypa0JaaGimaaqaaiabg6HiLcqdcqGHris5aaGcbaGaeyypa0dabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWG5bGaaiykaaaaaaa@0AE6@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
</span>
<!--##############################-->
<span id="ADDT1" style="display:none">
<p>Wir berechnen nun zunächst für <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>0</mn><mo>&#x2264;</mo><mi>k</mi><mo>&#x2264;</mo><mi>i</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimaiabgsMiJkaadUgacqGHKjYOcaWGPbaaaa@3BEA@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>:</p>

<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msub>
    <mi>b</mi>
    <mi>k</mi>
   </msub>
   <msub>
    <mi>b</mi>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
    </mrow>
   </msub>
   <mo>&#x2212;</mo><msub>
    <mi>a</mi>
    <mi>k</mi>
   </msub>
   <msub>
    <mi>a</mi>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
    </mrow>
   </msub>
   <mo>=</mo><mrow><mo>{</mo> <mrow>
    <mtable columnalign='left' equalrows='true' rowalign='center'>
     <mtr columnalign='left'>
      <mtd columnalign='left'>
       <mrow>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mi>k</mi>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mo>&#x22C5;</mo><mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mrow>
              <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
             </mrow>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>k</mi><mo>,</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mtext>&#160;gerade&#160;</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     <mtr columnalign='left'>
      <mtd columnalign='left'>
       <mrow>
        <mo rspace='0.1em'>&#x2212;</mo><mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mrow>
              <mi>k</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
             </mrow>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mo>&#x22C5;</mo><mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mrow>
              <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
             </mrow>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>k</mi><mo>,</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mtext>&#160;ungerade&#160;</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     <mtr columnalign='left'>
      <mtd columnalign='left'>
       <mrow>
        <mn>0</mn><mtext>&#160; sonst</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     
    </mtable>
   </mrow> </mrow><mo>=</mo><mrow><mo>{</mo> <mrow>
    <mtable columnalign='left'>
     <mtr columnalign='left'>
      <mtd columnalign='left'>
       <mrow>
        <mfrac>
         <mrow>
          <msup>
           <mrow>
            <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
           </mrow>
           <mrow>
            <mfrac>
             <mi>i</mi>
             <mn>2</mn>
            </mfrac>
            
           </mrow>
          </msup>
          
         </mrow>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>!</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
         </mrow>
        </mfrac>
        <mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;gerade&#160;</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     <mtr columnalign='left'>
      <mtd columnalign='left'>
       <mrow>
        <mn>0</mn><mtext>&#160; sonst</mtext>
       </mrow>
      </mtd>
     </mtr>
     
    </mtable>
   </mrow> </mrow>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOyamaaBaaaleaacaWGRbaabeaakiaadkgadaWgaaWcbaGaamyAaiabgkHiTiaadUgaaeqaaOGaeyOeI0IaamyyamaaBaaaleaacaWGRbaabeaakiaadggadaWgaaWcbaGaamyAaiabgkHiTiaadUgaaeqaaOGaeyypa0ZaaiqaaeaafaqaaeWabaaabaWaaSaaaeaacaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaamaalaaabaGaam4AaaqaaiaaikdaaaaaaaGcbaGaam4AaiaacgcaaaGaeyyXIC9aaSaaaeaacaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaamaalaaabaGaamyAaiabgkHiTiaadUgaaeaacaaIYaaaaaaaaOqaaiaacIcacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaiaacMcacaGGHaaaaiaabAgacaqGHbGaaeiBaiaabYgacaqGZbGaam4AaiaacYcacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaiaabEgacaqGLbGaaeOCaiaabggacaqGKbGaaeyzaaqaaiabgkHiTmaalaaabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaadaWcaaqaaiaadUgacqGHsislcaaIXaaabaGaaGOmaaaaaaaakeaacaWGRbGaaiyiaaaacqGHflY1daWcaaqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaWaaSaaaeaacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaiabgkHiTiaaigdaaeaacaaIYaaaaaaaaOqaaiaacIcacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaiaacMcacaGGHaaaaiaabAgacaqGHbGaaeiBaiaabYgacaqGZbGaam4AaiaacYcacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaiaabwhacaqGUbGaae4zaiaabwgacaqGYbGaaeyyaiaabsgacaqGLbaabaGaaGimaiaabohacaqGVbGaaeOBaiaabohacaqG0baaaaGaay5EaaGaeyypa0ZaaiqaaeaafaqaaeGabaaabaWaaSaaaeaacaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaamaalaaabaGaamyAaaqaaiaaikdaaaaaaaGcbaGaam4AaiaacgcacaGGOaGaamyAaiabgkHiTiaadUgacaGGPaGaaiyiaaaacaqGMbGaaeyyaiaabYgacaqGSbGaae4CaiaadMgacaqGNbGaaeyzaiaabkhacaqGHbGaaeizaiaabwgaaeaacaaIWaGaae4Caiaab+gacaqGUbGaae4CaiaabshaaaaacaGL7baaaaa@B4C8@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<p>Man beachte dabei: &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>,</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mtext>&#160;gerade</mtext><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mo>&#x2228;</mo><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mi>k</mi><mo>,</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mtext>&#160;ungerade</mtext><mtext>&#x2003;</mtext><mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2003;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;gerade</mtext>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiaacYcacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaiaabEgacaqGLbGaaeOCaiaabggacaqGKbGaaeyzaiaaysW7cqGHOiI2caaMe8Uaam4AaiaacYcacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaiaabwhacaqGUbGaae4zaiaabwgacaqGYbGaaeyyaiaabsgacaqGLbGaaGzbVlabgsDiBlaaywW7caWGPbGaae4zaiaabwgacaqGYbGaaeyyaiaabsgacaqGLbaaaa@5C45@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
<p>Mit Hilfe des Binomialtheorems <a class="ref" href="../Folgen/5_2.xml#5" target="_blank">[5.2.5]</a> und der Produktregel für konvergente Reihen<span class="inf" style="white-space:normal" onmouseover="if(active41==0){position('tip41','tab41',event.clientX,event.clientY); document.getElementById('tip41').className='tooltip_v'; if(!b)document.getElementById('tip41').className='tooltip_v_noopac'};active41=1">
<img class="inf" style="margin-left:3px; margin-right:8px" src="../info.gif" width="10" height="10"/></span>
<span id="tip41" class="tooltip_h" style="white-space:normal">
<table id="tab41" border="0" style="width:250px" ><tr><td onmousedown="x0=event.clientX;y0=event.clientY;fix('tip41')" onmouseup="drag=0" style="border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; border-bottom-color:blue; font-family:monospace"><p style="cursor: move; color:blue; margin-top:-5px; margin-bottom:0px; size:12pt; font-weight:bold">&#160;i</p><span style="float: right; margin-top:-15px"><img title="opacity on/off" style="margin-right:10px" onclick="opac_change();" src="../opacity-off.gif" width="10" height="10"/><img onclick="active41=0;document.getElementById('tip41').className='tooltip_h'" src="../close.gif" width="10" height="10"/></span></td></tr>
<tr><td>
<div style="margin-top:20px; margin-bottom:20px">
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msub>
     <mi>a</mi>
     <mi>i</mi>
    </msub>
    
   </mrow>
   <mo>&#x22C5;</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msub>
     <mi>b</mi>
     <mi>i</mi>
    </msub>
    
   </mrow>
   <mo>=</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <munderover>
     <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
     <mrow>
      <mi>k</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
     </mrow>
     <mi>i</mi>
    </munderover>
    <mrow>
     <msub>
      <mi>a</mi>
      <mi>k</mi>
     </msub>
     <mo>&#x22C5;</mo><msub>
      <mi>b</mi>
      <mrow>
       <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
      </mrow>
     </msub>
     
    </mrow>
    
   </mrow>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaabCaeaacaWGHbWaaSbaaSqaaiaadMgaaeqaaaqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdGccqGHflY1daaeWbqaaiaadkgadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaaabaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoakiabg2da9maaqahabaWaaabCaeaacaWGHbWaaSbaaSqaaiaadUgaaeqaaOGaeyyXICTaamOyamaaBaaaleaacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaaqabaaabaGaam4Aaiabg2da9iaaicdaaeaacaWGPbaaniabggHiLdaaleaacaWGPbGaeyypa0JaaGimaaqaaiabg6HiLcqdcqGHris5aaaa@5E63@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
</td></tr></table>
</span> haben wir jetzt:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>b</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub><mspace width='0.2em'/>
        <msup>
         <mi>x</mi>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       <mo>&#x22C5;</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>b</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub><mspace width='0.2em'/>
        <msup>
         <mi>y</mi>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       <mo>&#x2212;</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>a</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub><mspace width='0.2em'/>
        <msup>
         <mi>x</mi>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       <mo>&#x22C5;</mo><munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>a</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub><mspace width='0.2em'/>
        <msup>
         <mi>y</mi>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <munderover>
         <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </munderover>
        <mrow>
         <mo stretchy='false'>(</mo><msub>
          <mi>b</mi>
          <mi>k</mi>
         </msub>
         <msub>
          <mi>b</mi>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
          </mrow>
         </msub>
         <mo>&#x2212;</mo><msub>
          <mi>a</mi>
          <mi>k</mi>
         </msub>
         <msub>
          <mi>a</mi>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
          </mrow>
         </msub>
         <mo stretchy='false'>)</mo><mspace width='0.2em'/><msup>
          <mi>x</mi>
          <mi>k</mi>
         </msup>
         <msup>
          <mi>y</mi>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <munderover>
         <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </munderover>
        <mrow>
         <mrow><mo>{</mo> <mrow>
          <mtable columnalign='left'>
           <mtr columnalign='left'>
            <mtd columnalign='left'>
             <mrow>
              <mfrac>
               <mrow>
                <msup>
                 <mrow>
                  <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
                 </mrow>
                 <mrow>
                  <mfrac>
                   <mi>i</mi>
                   <mn>2</mn>
                  </mfrac>
                  
                 </mrow>
                </msup>
                
               </mrow>
               <mrow>
                <mi>i</mi><mo>!</mo>
               </mrow>
              </mfrac>
              <mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;gerade</mtext>
             </mrow>
            </mtd>
           </mtr>
           <mtr columnalign='left'>
            <mtd columnalign='left'>
             <mrow>
              <mn>0</mn><mtext>&#160; falls&#160;</mtext><mi>i</mi><mtext>&#160;ungerade</mtext>
             </mrow>
            </mtd>
           </mtr>
           
          </mtable>
         </mrow> <mo>}</mo></mrow><mfrac>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>!</mo>
          </mrow>
          <mrow>
           <mi>k</mi><mo>!</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
          </mrow>
         </mfrac><mspace width='0.2em'/>
         <msup>
          <mi>x</mi>
          <mi>k</mi>
         </msup>
         <msup>
          <mi>y</mi>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>b</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub>
        <munderover>
         <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
         <mrow>
          <mi>k</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </munderover>
        <mrow>
         <mrow><mo stretchy='true' lspace='0.2em' rspace='-0.3em'>(</mo><mpadded height='1.05em' width='0em'><mphantom><mi>T</mi></mphantom></mpadded></mrow><mtable>
          <mtr>
           <mtd>
            <mi>i</mi>
           </mtd>
          </mtr>
          <mtr>
           <mtd>
            <mi>k</mi>
           </mtd>
          </mtr>
          
         </mtable><mrow><mo stretchy='true' lspace='-0.3em' rspace='0.2em'>)</mo><mpadded height='1.05em' width='0em'><mphantom><mi>T</mi></mphantom></mpadded></mrow><mspace width='0.2em'/><msup>
          <mi>x</mi>
          <mi>k</mi>
         </msup>
         <msup>
          <mi>y</mi>
          <mrow>
           <mi>i</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>k</mi>
          </mrow>
         </msup>
         
        </mrow>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <munderover>
        <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
        <mrow>
         <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
        <mi>&#x221E;</mi>
       </munderover>
       <mrow>
        <msub>
         <mi>b</mi>
         <mi>i</mi>
        </msub><mspace width='0.2em'/>
        <msup>
         <mrow>
          <mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
         </mrow>
         <mi>i</mi>
        </msup>
        
       </mrow>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mo>=</mo>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mtext>.</mtext>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabCGaaaaabaaabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaiabgwSixlGacogacaGGVbGaai4CaiaadMhacqGHsislciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG4bGaeyyXICTaci4CaiaacMgacaGGUbGaamyEaaqaaiabg2da9aqaamaaqahabaGaamOyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadIhadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaaabaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoakiabgwSixpaaqahabaGaamOyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadMhadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaaabaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoakiabgkHiTmaaqahabaGaamyyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadIhadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaaabaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoakiabgwSixpaaqahabaGaamyyamaaBaaaleaacaWGPbaabeaakiaadMhadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaaabaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoaaOqaaiabg2da9aqaamaaqahabaWaaabCaeaacaGGOaGaamOyamaaBaaaleaacaWGRbaabeaakiaadkgadaWgaaWcbaGaamyAaiabgkHiTiaadUgaaeqaaOGaeyOeI0IaamyyamaaBaaaleaacaWGRbaabeaakiaadggadaWgaaWcbaGaamyAaiabgkHiTiaadUgaaeqaaOGaaiykaiaadIhadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaGccaWG5bWaaWbaaSqabeaacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaaaaaeaacaWGRbGaeyypa0JaaGimaaqaaiaadMgaa0GaeyyeIuoaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdaakeaacqGH9aqpaeaadaaeWbqaamaaqahabaWaaiWaaeaafaqaaeGabaaabaWaaSaaaeaacaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaamaalaaabaGaamyAaaqaaiaaikdaaaaaaaGcbaGaamyAaiaacgcaaaGaaeOzaiaabggacaqGSbGaaeiBaiaabohacaWGPbGaae4zaiaabwgacaqGYbGaaeyyaiaabsgacaqGLbaabaGaaGimaiaabAgacaqGHbGaaeiBaiaabYgacaqGZbGaamyAaiaabwhacaqGUbGaae4zaiaabwgacaqGYbGaaeyyaiaabsgacaqGLbaaaaGaay5Eaiaaw2haamaalaaabaGaamyAaiaacgcaaeaacaWGRbGaaiyiaiaacIcacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaiaacMcacaGGHaaaaiaadIhadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaGccaWG5bWaaWbaaSqabeaacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaaaaaeaacaWGRbGaeyypa0JaaGimaaqaaiaadMgaa0GaeyyeIuoaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdaakeaacqGH9aqpaeaadaaeWbqaaiaadkgadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGcdaaeWbqaaiaacIcafaqabeGabaaabaGaamyAaaqaaiaadUgaaaGaaiykaiaadIhadaahaaWcbeqaaiaadUgaaaGccaWG5bWaaWbaaSqabeaacaWGPbGaeyOeI0Iaam4AaaaaaeaacaWGRbGaeyypa0JaaGimaaqaaiaadMgaa0GaeyyeIuoaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdaakeaacqGH9aqpaeaadaaeWbqaaiaadkgadaWgaaWcbaGaamyAaaqabaGccaGGOaGaamiEaiabgUcaRiaadMhacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGPbaaaaqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdaakeaacqGH9aqpaeaaciGGJbGaai4BaiaacohacaGGOaGaamiEaiabgUcaRiaadMhacaGGPaaaaaaa@095C@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
</span>
<!--######################################-->
</td></tr></table>

<p>Wir stellen nun weitere Eigenschaften der trigonometrischen Funktionen zusammen und beginnen mit einer Information zur Symmetrie: sin ist punkt- und cos achsensymmetrisch.</p>
<table class="main"><tr><td class="main">
<p><u><b>Bemerkung:</b></u> &#160;Für alle <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x211D;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabgIGiolabl2riHcaa@39D9@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> ist</p>

<table><tr><td class="def">
<ol start="1" style="margin-bottom:2">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiabgkHiTiaadIhacaGGPaGaeyypa0JaeyOeI0Iaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaaaa@41CB@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</li>
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiabgkHiTiaadIhacaGGPaGaeyypa0Jaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaaaa@40D4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</li>
</ol>
</td><td class="num" width="80px">
<span class="num"><a name="5">[4.3.5]</a></span></td></tr>
</table>

<p class="beweis"><i>Beweis</i>:</p>
<p>1. <font size="2">&#9658;</font> &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msup>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
     </mrow>
     <mi>i</mi>
    </msup>
    <mfrac>
     <mrow>
      <msup>
       <mrow>
        <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
       </mrow>
       <mrow>
        <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
       </mrow>
      </msup>
      
     </mrow>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
     </mrow>
    </mfrac>
    
   </mrow>
   <mo>=</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msup>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
     </mrow>
     <mi>i</mi>
    </msup>
    <mfrac>
     <mrow>
      <mo>&#x2212;</mo><msup>
       <mi>x</mi>
       <mrow>
        <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
       </mrow>
      </msup>
      
     </mrow>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
     </mrow>
    </mfrac>
    
   </mrow>
   <mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msup>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
     </mrow>
     <mi>i</mi>
    </msup>
    <mfrac>
     <mrow>
      <msup>
       <mi>x</mi>
       <mrow>
        <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
       </mrow>
      </msup>
      
     </mrow>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
     </mrow>
    </mfrac>
    
   </mrow>
   <mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiabgkHiTiaadIhacaGGPaGaeyypa0ZaaabCaeaacaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaGcdaWcaaqaaiaacIcacqGHsislcaWG4bGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaaaaaGcbaGaaiikaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaiaacMcacaGGHaaaaaWcbaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoakiabg2da9maaqahabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGPbaaaOWaaSaaaeaacqGHsislcaWG4bWaaWbaaSqabeaacaaIYaGaamyAaiabgUcaRiaaigdaaaaakeaacaGGOaGaaGOmaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaGaaiykaiaacgcaaaaaleaacaWGPbGaeyypa0JaaGimaaqaaiabg6HiLcqdcqGHris5aOGaeyypa0JaeyOeI0YaaabCaeaacaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaGcdaWcaaqaaiaadIhadaahaaWcbeqaaiaaikdacaWGPbGaey4kaSIaaGymaaaaaOqaaiaacIcacaaIYaGaamyAaiabgUcaRiaaigdacaGGPaGaaiyiaaaaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdGccqGH9aqpcqGHsislciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG4baaaa@8620@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
<p>2. <font size="2">&#9658;</font> &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msup>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
     </mrow>
     <mi>i</mi>
    </msup>
    <mfrac>
     <mrow>
      <msup>
       <mrow>
        <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
       </mrow>
       <mrow>
        <mn>2</mn><mi>i</mi>
       </mrow>
      </msup>
      
     </mrow>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
     </mrow>
    </mfrac>
    
   </mrow>
   <mo>=</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msup>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
     </mrow>
     <mi>i</mi>
    </msup>
    <mfrac>
     <mrow>
      <msup>
       <mi>x</mi>
       <mrow>
        <mn>2</mn><mi>i</mi>
       </mrow>
      </msup>
      
     </mrow>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
     </mrow>
    </mfrac>
    
   </mrow>
   <mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiabgkHiTiaadIhacaGGPaGaeyypa0ZaaabCaeaacaGGOaGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaadMgaaaGcdaWcaaqaaiaacIcacqGHsislcaWG4bGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgaaaaakeaacaGGOaGaaGOmaiaadMgacaGGPaGaaiyiaaaaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdGccqGH9aqpdaaeWbqaaiaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaamyAaaaakmaalaaabaGaamiEamaaCaaaleqabaGaaGOmaiaadMgaaaaakeaacaGGOaGaaGOmaiaadMgacaGGPaGaaiyiaaaaaSqaaiaadMgacqGH9aqpcaaIWaaabaGaeyOhIukaniabggHiLdGccqGH9aqpciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4baaaa@6774@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
</td></tr></table>


<p>Nun gelingt es auch, einige der anschaulich gewonnenen Funktionswerte rechnerisch zu bestätigen.</p>
<table class="main"><tr><td class="main">

<p><u><b>Bemerkung:</b></u> &#160;</p>

<table><tr><td class="def">
 <div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left' columnspacing='5em' rowspacing='2ex'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>0</mn><mo>=</mo><mn>0</mn>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>0</mn><mo>=</mo><mn>1</mn>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo>=</mo><mn>1</mn>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo>=</mo><mn>0</mn>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>3</mn><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>3</mn><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo>=</mo><mn>0</mn>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>1</mn>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabuGaaaaabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaGimaiabg2da9iaaicdaaeaaciGGJbGaai4BaiaacohacaaIWaGaeyypa0JaaGymaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGH9aqpcaaIXaaabaGaci4yaiaac+gacaGGZbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabg2da9iaaicdaaeaaciGGZbGaaiyAaiaac6gacqaHapaCcqGH9aqpcaaIWaaabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaeqiWdaNaeyypa0JaeyOeI0IaaGymaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaaiodadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaeyypa0JaeyOeI0IaaGymaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaaiodadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaeyypa0JaaGimaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaaikdacqaHapaCcqGH9aqpcaaIWaaabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaGOmaiabec8aWjabg2da9iaaigdaaaaaaa@7B34@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
 </div></td><td class="num" width="80px">
<span class="num"><a name="6">[4.3.6]</a></span></td></tr></table>

<p class="beweis"><i>Beweis</i>: &#160;</p>
<ul>
<li>
<p>Da <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msup>
    <mn>0</mn>
    <mi>n</mi>
   </msup>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimamaaCaaaleqabaGaamOBaaaaaaa@37C2@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> ist gleich 0 für <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>n</mi><mo>&#x003E;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOBaiabg6da+iaaicdaaaa@389D@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> und gleich 1 für <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>n</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOBaiabg2da9iaaicdaaaa@389B@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> hat man sofort:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>0</mn><mo>=</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msup>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
     </mrow>
     <mi>i</mi>
    </msup>
    <mfrac>
     <mrow>
      <msup>
       <mn>0</mn>
       <mrow>
        <mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn>
       </mrow>
      </msup>
      
     </mrow>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
     </mrow>
    </mfrac>
    
   </mrow>
   <mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaGimaiabg2da9maaqahabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGPbaaaOWaaSaaaeaacaaIWaWaaWbaaSqabeaacaaIYaGaamyAaiabgUcaRiaaigdaaaaakeaacaGGOaGaaGOmaiaadMgacqGHRaWkcaaIXaGaaiykaiaacgcaaaaaleaacaWGPbGaeyypa0JaaGimaaqaaiabg6HiLcqdcqGHris5aOGaeyypa0JaaGimaaaa@505E@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>&#160; und &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>0</mn><mo>=</mo><munderover>
    <mo stretchy='false'>&#x2211;</mo>
    <mrow>
     <mi>i</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
    <mi>&#x221E;</mi>
   </munderover>
   <mrow>
    <msup>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
     </mrow>
     <mi>i</mi>
    </msup>
    <mfrac>
     <mrow>
      <msup>
       <mn>0</mn>
       <mrow>
        <mn>2</mn><mi>i</mi>
       </mrow>
      </msup>
      
     </mrow>
     <mrow>
      <mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>i</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>!</mo>
     </mrow>
    </mfrac>
    
   </mrow>
   <mo>=</mo><msup>
    <mrow>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
    <mn>0</mn>
   </msup>
   <mfrac>
    <mrow>
     <msup>
      <mn>0</mn>
      <mn>0</mn>
     </msup>
     
    </mrow>
    <mrow>
     <mn>0</mn><mo>!</mo>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaGimaiabg2da9maaqahabaGaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaWGPbaaaOWaaSaaaeaacaaIWaWaaWbaaSqabeaacaaIYaGaamyAaaaaaOqaaiaacIcacaaIYaGaamyAaiaacMcacaGGHaaaaaWcbaGaamyAaiabg2da9iaaicdaaeaacqGHEisPa0GaeyyeIuoakiabg2da9iaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGimaaaakmaalaaabaGaaGimamaaCaaaleqabaGaaGimaaaaaOqaaiaaicdacaGGHaaaaiabg2da9iaaigdaaaa@5532@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.<br/>&#160;
</div>
</li>
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaeqiWdaNaeyypa0JaaGimaaaa@3C3D@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>: &#160;Gemäß <a class="ref" href="#3">[4.3.3]</a> kann es unterhalb von <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWdahaaa@37A5@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> keine positiven Nullstellen des Sinus geben, also ist <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2260;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabgcMi5kaaicdaaaa@3C3E@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> für alle <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>0</mn><mo>&#x003C;</mo><mi>x</mi><mo>&#x003C;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimaiabgYda8iaadIhacqGH8aapcqaHapaCaaa@3B64@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>. Ist nun <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo mathvariant='normal'>&#x2061;</mo><mi>&#x03C0;</mi><mo>&#x2260;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaeqiWdaNaeyiyIKRaaGimaaaa@3CFE@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, so gilt dies aus Stetigkeitsgründen in ganzen Umgebung von <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWdahaaa@37A5@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>. Es gibt also ein <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>&#x03B5;</mi><mo>&#x003E;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqyTduMaeyOpa4JaaGimaaaa@3951@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, o.E. <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>&#x03B5;</mi><mo>&#x003C;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqyTduMaeyipaWJaeqiWdahaaa@3A50@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, so dass <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2260;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabgcMi5kaaicdaaaa@3C3E@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> in <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo stretchy='false'>]</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>&#x03B5;</mi><mo>,</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mi>&#x03B5;</mi><mo stretchy='false'>[</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiyxaiabec8aWjabgkHiTiabew7aLjaacYcacqaHapaCcqGHRaWkcqaH1oqzcaGGBbaaaa@40EF@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>. Damit aber hat man</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2260;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabgcMi5kaaicdaaaa@3C3E@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> für alle <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>0</mn><mo>&#x003C;</mo><mi>x</mi><mo>&#x003C;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mi>&#x03B5;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimaiabgYda8iaadIhacqGH8aapcqaHapaCcqGHRaWkcqaH1oqzaaa@3DED@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>und folglich: <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mi>&#x03B5;</mi><mo>&#x2264;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWdaNaey4kaSIaeqyTduMaeyizImQaeqiWdahaaa@3DA0@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> - Widerspruch.</p>
</li>
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabg2da9iaaicdaaaa@3D04@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>: &#160;Mit dem Additionstheorem für den Sinus erhält man</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>0</mn><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mn>2</mn><munder>
    <munder>
     <mrow>
      <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
       <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
       <mn>2</mn>
      </mfrac>
      
     </mrow>
     <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
    </munder>
    <mrow>
     <mo>&#x2260;</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
   </munder>
   <mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiabec8aWjabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaey4kaSYaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaeyyXICTaci4yaiaac+gacaGGZbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabgUcaRiGacohacaGGPbGaaiOBamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaeyypa0JaaGOmamaayaaabaGaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaaWcbaGaeyiyIKRaaGimaaGccaGL44pacqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaaaaa@76A8@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
<p>Man beachte, dass <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x2260;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabgcMi5kaaicdaaaa@3DCA@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, da <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>0</mn><mo>&#x003C;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x003C;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimaiabgYda8maalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGH8aapcqaHapaCaaa@3CF0@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> (siehe <a class="ref" href="#3">[4.3.3]</a>). Also ist <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabg2da9iaaicdaaaa@3D04@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
</div>
</li>
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabg2da9iaaigdaaaa@3D0A@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>: &#160;Diesmal setzen wir das Additionstheorem für den Cosinus ein und erhalten unter Beachtung der Symmetrie <a class="ref" href="#5">[4.3.5]</a>:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>1</mn><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac><msup>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mo>+</mo>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac><msup>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mo>=</mo>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac><msup>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGymaiabg2da9iGacogacaGGVbGaai4CaiaacIcadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaeyOeI0YaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcacqGH9aqpcaGGOaGaci4yaiaac+gacaGGZbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHRaWkcaGGOaGaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGH9aqpcaGGOaGaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaaaaa@5BBA@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>,
</div>
<p>also <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo stretchy='false' lspace='0.2em' rspace='0.2em'>&#x007C;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false' lspace='0.0em' rspace='0.2em'>&#x007C;</mo><mo>=</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiiFaiGacohacaGGPbGaaiOBamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGG8bGaeyypa0JaaGymaaaa@3F0A@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>. Das aber ist nach <a class="ref" href="#a+">[+]</a> die Behauptung, denn da <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x2264;</mo><mn>4</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWdaNaeyizImQaaGinaaaa@3A18@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, ist <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>0</mn><mo>&#x003C;</mo><mfrac>
    <mi>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x2264;</mo><mn>2</mn><mo>&#x003C;</mo><msqrt>
    <mn>6</mn>
   </msqrt>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimaiabgYda8maalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGHKjYOcaaIYaGaeyipaWZaaOaaaeaacaaI2aaaleqaaaaa@3E7F@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
</li>
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaeqiWdaNaeyypa0JaeyOeI0IaaGymaaaa@3D26@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>: &#160;Wir greifen auf die beiden letzten Ergebnisse und das Additionstheorem zurück:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac><msup>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mo>&#x2212;</mo>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac><msup>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaeqiWdaNaeyypa0Jaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGHRaWkdaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaiabg2da9iaacIcaciGGJbGaai4BaiaacohadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabgkHiTiaacIcaciGGZbGaaiyAaiaac6gadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabg2da9iabgkHiTiaaigdaaaa@5994@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.<br/>&#160;
</div>
</li>
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>3</mn><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaG4mamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGH9aqpcqGHsislcaaIXaaaaa@3EB4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>: &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>3</mn><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>0</mn><mo>&#x22C5;</mo><mn>0</mn><mo>+</mo><mn>1</mn><mo>&#x22C5;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaG4mamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaeqiWdaNaey4kaSYaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacqaHapaCcqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaey4kaSIaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabgwSixlGacogacaGGVbGaai4Caiabec8aWjabg2da9iaaicdacqGHflY1caaIWaGaey4kaSIaaGymaiabgwSixlaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykaiabg2da9iabgkHiTiaaigdaaaa@6F1D@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
</li>
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>3</mn><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaG4mamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGH9aqpcaaIWaaaaa@3DC1@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>: &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>3</mn><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x22C5;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>&#x22C5;</mo><mn>0</mn><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo>&#x22C5;</mo><mn>0</mn><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaG4mamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGH9aqpciGGJbGaai4BaiaacohacaGGOaGaeqiWdaNaey4kaSYaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcacqGH9aqpciGGJbGaai4BaiaacohacqaHapaCcqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaeyOeI0Iaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabgwSixlGacohacaGGPbGaaiOBaiabec8aWjabg2da9iaacIcacqGHsislcaaIXaGaaiykaiabgwSixlaaicdacqGHsislcaaIXaGaeyyXICTaaGimaiabg2da9iaaicdaaaa@6E3B@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
</li>
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaGOmaiabec8aWjabg2da9iaaicdaaaa@3CF9@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>: &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mn>2</mn><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>2</mn><mo>&#x22C5;</mo><mn>0</mn><mo>&#x22C5;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaGOmaiabec8aWjabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcacqaHapaCcqGHRaWkcqaHapaCcaGGPaGaeyypa0JaaGOmaiGacohacaGGPbGaaiOBaiabec8aWjabgwSixlGacogacaGGVbGaai4Caiabec8aWjabg2da9iaaikdacqGHflY1caaIWaGaeyyXICTaaiikaiabgkHiTiaaigdacaGGPaGaeyypa0JaaGimaaaa@5DCE@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
</li>
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaGOmaiabec8aWjabg2da9iaaigdaaaa@3CF5@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>: &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><msup>
    <mrow>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mo>&#x2212;</mo><msup>
    <mrow>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mo>=</mo><mn>1</mn><mo>&#x2212;</mo><mn>0</mn><mo>=</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaGOmaiabec8aWjabg2da9iGacogacaGGVbGaai4CaiaacIcacqaHapaCcqGHRaWkcqaHapaCcaGGPaGaeyypa0JaaiikaiGacogacaGGVbGaai4Caiabec8aWjaacMcadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccqGHsislcaGGOaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaeqiWdaNaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabg2da9iaaigdacqGHsislcaaIWaGaeyypa0JaaGymaaaa@599B@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
</li>
</ul>
</td></tr></table>

<p>Da nun einige markante Funktionswerte sicher sind, lassen sich weitere Eigenschaften nachweisen. Wir haben u.a. eine zusätzliche Notiz zur Symmetrie, zur Periodizität und zum Nullstellenverhalten.</p>


<table class="main"><tr><td class="main">

<p><u><b>Bemerkung:</b></u> &#160;Für alle <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x211D;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabgIGiolabl2riHcaa@39D9@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> gilt:</p>

<table><tr><td class="def" width="540px">
<ol start="1" style="margin-bottom:0px">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkdaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaiabg2da9iGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhaaaa@4357@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<br/><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style='margin-top:10px'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiaadIhacqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhaaaa@4362@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</p>
</li>
</ol></td><td class="num">
<span class="num"><a name="7">[4.3.7]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">sin und cos lassen sich durch waagerechtes Verschieben in die jeweils andere Funktion überführen: Verschiebt man sin um <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0YaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaaaa@395E@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> Einheiten erhält man den Cosinus, Verschiebt man cos um <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaaaa@3871@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> Einheiten erhält man den Sinus. In 4.6 wird diese Technik näher beschrieben.</p>
</td></tr>
<tr><td class="def">
<ol start="2" style="margin-top:15px; margin-bottom:0px">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGHRaWkcaWG4bGaaiykaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaeyOeI0IaamiEaiaacMcaaaa@482B@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<br/>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style='margin-top:10px'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGHRaWkcaWG4bGaaiykaiabg2da9iabgkHiTiGacogacaGGVbGaai4CaiaacIcadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaeyOeI0IaamiEaiaacMcaaaa@490E@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</p>
</li>
</ol></td><td style="padding-top:15px" class="num">
<span class="num"><a name="8">[4.3.8]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">Der Sinus ist symmetrisch zur Senkrechten <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>=</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabg2da9maalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaaaaa@3A74@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> und der Cosinus punktsymmetrisch zu <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mn>,0</mn><mo stretchy='false'>)</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGSaGaaGimaiaacMcaaaa@3B34@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
</td></tr>

<tr><td class="def">
<ol start="3" style="margin-top:15px; margin-bottom:0px">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaaIYaGaam4Aaiabec8aWjaacMcacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG4baaaa@443C@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>&#160; für jedes <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablssiIcaa@39D4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<br/>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style="margin-top:10px">
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaaIYaGaam4Aaiabec8aWjaacMcacqGH9aqpciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4baaaa@4432@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>&#160; für jedes <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablssiIcaa@39D4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</p>
</li>
</ol></td><td style="padding-top:15px" class="num">
<span class="num"><a name="9">[4.3.9]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">sin und cos wiederholen ihre Werte im Abstand von <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGOmaiabec8aWbaa@3861@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, sie sind also <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGOmaiabec8aWbaa@3861@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>-<i>periodisch</i>.</p>
</td></tr>
<tr><td class="def">
<ol start="4" style="margin-top:15px; margin-bottom:0px">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mn>0</mn><mtext>&#x2003;</mtext><mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2003;</mtext><mi>x</mi><mo>=</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabg2da9iaaicdacaaMf8Uaeyi1HSTaaGzbVlaadIhacqGH9aqpcaWGRbGaeqiWdaNaeyypa0JaaGOmaiaadUgadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaaaaa@4AE0@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>&#160; für ein <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablssiIcaa@39D4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<br/>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style="margin-top:10px">
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mn>0</mn><mtext>&#x2003;</mtext><mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2003;</mtext><mi>x</mi><mo>=</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaiabg2da9iaaicdacaaMf8Uaeyi1HSTaaGzbVlaadIhacqGH9aqpcaGGOaGaaGOmaiaadUgacqGHsislcaaIXaGaaiykamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaaaaa@4A29@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>&#160; für ein <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablssiIcaa@39D4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</p>
</li>
</ol></td><td style="padding-top:15px" class="num">
<span class="num"><a name="10">[4.3.10]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">Die Nullstellen des (reellen) Sinus sind genau die geraden Vielfachen von <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaaaa@3871@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, die des Cosinus genau die ungeraden. Im Komplexen gibt es keine weiteren Nullstellen.</p>
</td></tr>
<tr><td class="def">
<ol start="5" style="margin-top:15px; margin-bottom:0px">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msup>
    <mrow>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mo>+</mo><msup>
    <mrow>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mo>=</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaey4kaSIaaiikaiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaeyypa0JaaGymaaaa@44C8@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</li>
</ol></td><td style="padding-top:15px" class="num">
<span class="num"><a name="11">[4.3.11]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">Diese Gleichheit, oft abgekürzt zu <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msup>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mi>x</mi><mo>+</mo><msup>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mi>x</mi><mo>=</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaamiEaiabgUcaRiGacogacaGGVbGaai4CamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiaadIhacqGH9aqpcaaIXaaaaa@4216@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, ist der Satz des <a href="http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Pythagoras.html" target="_blank">Pythagoras</a>, denn <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo stretchy='false' lspace='0.0em' rspace='0.1em'>&#x007C;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false' lspace='0.1em' rspace='0.0em'>&#x007C;</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiiFaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacaGG8baaaa@3BBD@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> und <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo stretchy='false' lspace='0.0em' rspace='0.1em'>&#x007C;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false' lspace='0.1em' rspace='0.0em'>&#x007C;</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiiFaiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacaGG8baaaa@3BB8@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> sind die Kathetenlängen eines rechtwinkligen Dreiecks dessen Hypotenuse die Länge 1 hat.<span class="inf" style="white-space:normal" onmouseover="if(active43==0){position('tip43','tab43',event.clientX,event.clientY); document.getElementById('tip43').className='tooltip_v'; if(!b)document.getElementById('tip43').className='tooltip_v_noopac'};active43=1">
<img class="inf" style="margin-left:3px; margin-right:3px" src="../info.gif" width="10" height="10"/></span>
<span id="tip43" class="tooltip_h" style="white-space:normal">
<table id="tab43" border="0" style="width:340px" ><tr><td onmousedown="x0=event.clientX;y0=event.clientY;fix('tip43')" onmouseup="drag=0" style="border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; border-bottom-color:blue; font-family:monospace"><p style="cursor: move; color:blue; margin-top:-5px; margin-bottom:0px; size:12pt; font-weight:bold">&#160;i</p><span style="float: right; margin-top:-15px"><img title="opacity on/off" style="margin-right:10px" onclick="opac_change();" src="../opacity-off.gif" width="10" height="10"/><img onclick="active43=0;document.getElementById('tip43').className='tooltip_h'" src="../close.gif" width="10" height="10"/></span></td></tr>
<tr><td>
<div><img src="pythagoras.png" width="214px" height="213px"/></div>
</td></tr></table>
</span></p>
</td></tr>
<tr><td class="def">
<ol start="6" style="margin-top:15px; margin-bottom:0px">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo>&#x2264;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2264;</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0IaaGymaiabgsMiJkGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacqGHKjYOcaaIXaaaaa@3F8A@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<br/><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style="margin-top:10px">
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo>&#x2264;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2264;</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0IaaGymaiabgsMiJkGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacqGHKjYOcaaIXaaaaa@3F85@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</p>
</li>
</ol></td><td style="padding-top:15px" class="num">
<span class="num"><a name="12">[4.3.12]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">Diese Abschätzungen belegen die Beschränktheit von sin und cos, eine Eigenschaft die nur im Reellen gültig ist!</p>
</td></tr>
</table>

<p class="beweis"><i>Beweis</i>: &#160;Wir benötigen lediglich die Additionstheoreme und das Symmetrieverhalten.</p>
<p>1. <font size="2">&#9658;</font> &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><munder>
    <munder>
     <mrow>
      <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mfrac>
       <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
       <mn>2</mn>
      </mfrac>
      
     </mrow>
     <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
    </munder>
    <mrow>
     <mo>=</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
   </munder>
   <mo>+</mo><munder>
    <munder>
     <mrow>
      <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mfrac>
       <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
       <mn>2</mn>
      </mfrac>
      
     </mrow>
     <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
    </munder>
    <mrow>
     <mo>=</mo><mn>1</mn>
    </mrow>
   </munder>
   <mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkdaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacqGHflY1daagaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaaaSqaaiabg2da9iaaicdaaOGaayjo+dGaey4kaSYaaGbaaeaaciGGZbGaaiyAaiaac6gadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaaaleaacqGH9aqpcaaIXaaakiaawIJ=aiabgwSixlGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacqGH9aqpciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4baaaa@63B6@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
<p style="margin-left:38px"><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiaadIhacqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcacaWG4bGaeyOeI0YaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabgUcaRmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGPaGaeyypa0Jaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaaaa@5077@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
<p>2. <font size="2">&#9658;</font> &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><munder>
    <munder>
     <mo>=</mo>
     <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
    </munder>
    <mrow>
     <mn>1.</mn>
    </mrow>
   </munder>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><munder>
    <munder>
     <mo>=</mo>
     <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
    </munder>
    <mrow>
     <mn>1.</mn>
    </mrow>
   </munder>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGHRaWkcaWG4bGaaiykamaayaaabaGaeyypa0daleaacaaIXaGaaiOlaaGccaGL44paciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4bGaeyypa0Jaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiabgkHiTiaadIhacaGGPaWaaGbaaeaacqGH9aqpaSqaaiaaigdacaGGUaaakiaawIJ=aiGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaeyOeI0IaamiEaiaacMcaaaa@5AF7@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
<p style="margin-left:38px"><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><munder>
    <munder>
     <mo>=</mo>
     <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
    </munder>
    <mrow>
     <mn>1.</mn>
    </mrow>
   </munder>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><munder>
    <munder>
     <mo>=</mo>
     <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
    </munder>
    <mrow>
     <mn>1.</mn>
    </mrow>
   </munder>
   <mo>&#x2212;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGHRaWkcaWG4bGaaiykaiabg2da9iGacogacaGGVbGaai4CaiaacIcacqGHsislcaWG4bGaeyOeI0YaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcadaagaaqaaiabg2da9aWcbaGaaGymaiaac6caaOGaayjo+dGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiabgkHiTiaadIhacaGGPaGaeyypa0JaeyOeI0Iaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEamaayaaabaGaeyypa0daleaacaaIXaGaaiOlaaGccaGL44pacqGHsislciGGJbGaai4BaiaacohacaGGOaGaamiEaiabgkHiTmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGPaGaeyypa0JaeyOeI0Iaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGHsislcaWG4bGaaiykaaaa@71F5@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
<p>3. <font size="2">&#9658;</font> &#160;Wir zeigen zunächst per Induktion:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHXcqScaaIYaGaam4Aaiabec8aWjaacMcacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG4baaaa@4548@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>&#160; für alle <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2115;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablwriLcaa@39C8@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>Für <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4Aaiabg2da9iaaicdaaaa@3898@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> ist nichts zu zeigen, der Induktionsanfang also trivial. Ist nun die Aussage für ein <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2115;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablwriLcaa@39C8@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> bereits gültig, so hat man:</p>
<div><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mn>2</mn><mo stretchy='false'>(</mo><mi>k</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x00B1;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>&#x22C5;</mo><munder>
        <munder>
         <mrow>
          <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
         </mrow>
         <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
        </munder>
        <mrow>
         <mo>=</mo><mn>1</mn>
        </mrow>
       </munder>
       <mo>&#x00B1;</mo><munder>
        <munder>
         <mrow>
          <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
         </mrow>
         <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
        </munder>
        <mrow>
         <mo>=</mo><mn>0</mn>
        </mrow>
       </munder>
       <mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mtext>.</mtext>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabqGaaaaabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHXcqScaaIYaGaaiikaiaadUgacqGHRaWkcaaIXaGaaiykaiabec8aWjaacMcaaeaacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaamiEaiabgglaXkaaikdacaWGRbGaeqiWdaNaeyySaeRaaGOmaiabec8aWjaacMcaaeaaaeaacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaamiEaiabgglaXkaaikdacaWGRbGaeqiWdaNaaiykaiabgwSixpaayaaabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaGOmaiabec8aWbWcbaGaeyypa0JaaGymaaGccaGL44pacqGHXcqSdaagaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaaikdacqaHapaCaSqaaiabg2da9iaaicdaaOGaayjo+dGaeyyXICTaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiaadIhacqGHXcqScaaIYaGaam4Aaiabec8aWjaacMcaaeaaaeaacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaamiEaiabgglaXkaaikdacaWGRbGaeqiWdaNaaiykaaqaaaqaaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhaaaaaaa@927B@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></div>
<p>Damit ist 3. für den Sinus bewiesen. Weiterhin haben wir damit für ein beliebiges <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablssiIcaa@39D4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaaIYaGaam4Aaiabec8aWjaacMcacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaamiEaiabgUcaRmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGHRaWkcaaIYaGaam4Aaiabec8aWjaacMcacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaamiEaiabgUcaRmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGPaGaeyypa0Jaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaaaa@5BBB@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>4. <font size="2">&#9658;</font> &#160;Wir betrachten zunächst nur den Sinus und haben hier wegen der Periodizität:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>0</mn><mo>+</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>0</mn><mo>=</mo><mn>0</mn>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiqaaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcacaaIYaGaam4Aaiabec8aWjaacMcacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaaGimaiabgUcaRiaaikdacaWGRbGaeqiWdaNaaiykaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaaicdacqGH9aqpcaaIWaaabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiaacIcacaaIYaGaam4AaiabgUcaRiaaigdacaGGPaGaeqiWdaNaaiykaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcacqaHapaCcqGHRaWkcaaIYaGaam4Aaiabec8aWjaacMcacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacqaHapaCcqGH9aqpcaaIWaaaaaaa@6B4C@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>sin ist also sowohl an den geraden wie auch an den ungeraden Vielfachen von &#x03C0; gleich Null, d.h. jedes Vielfache von &#x03C0; ist eine Nullstelle.</p>
<p>Sei jetzt <i>x</i> eine beliebige Nullstelle des Sinus. Wir müssen zeigen, dass <i>x</i> ein Vielfaches von &#x03C0; ist. O.E. sei dabei <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>&#x003E;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabg6da+iaaicdaaaa@38A7@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, denn für <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabg2da9iaaicdaaaa@38A5@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> ist nichts zu zeigen und nach <a class="ref" href="#5">[4.3.5]</a> ist mit <i>x</i> auch <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0IaamiEaaaa@37D2@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> eine Nullstelle.</p>
<p>Mit <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo lspace='0.2em' rspace='0.2em' fontsize='13pt'>&#x2254;</mo><mi>max</mi><mo>&#x2061;</mo><mo>&#x007B;</mo><mi>j</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2115;</mi><mo stretchy='false' lspace='0.2em' rspace='0.2em' mathsize='14pt'>&#x007C;</mo><mn>2</mn><mi>j</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x003C;</mo><mi>x</mi><mo>&#x007D;</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4Aaiabg2da9iGac2gacaGGHbGaaiiEaiaacUhacaWGQbGaeyicI4SaeSyfHuQaaiiFaiaaikdacaWGQbGaeqiWdaNaeyipaWJaamiEaiaac2haaaa@46FA@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> grenzen wir zunächst die Lage von <i>x</i> ein: <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x003C;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2264;</mo><mn>2</mn><mo stretchy='false'>(</mo><mi>k</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGOmaiaadUgacqaHapaCcqGH8aapcaWG4bGaeyizImQaaGOmaiaacIcacaWGRbGaey4kaSIaaGymaiaacMcacqaHapaCaaa@4366@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>. Für</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo lspace='0.2em' rspace='0.2em' fontsize='13pt'>&#x2254;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmiEayaafaGaeyypa0JaamiEaiabgkHiTiaaikdacaWGRbGaeqiWdahaaa@3D4A@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>ist dann <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>0</mn><mo>&#x003C;</mo><msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo>&#x2264;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimaiabgYda8iqadIhagaqbaiabgsMiJkaaikdacqaHapaCaaa@3CDD@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, ja sogar <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x2264;</mo><msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo>&#x2264;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqiWdaNaeyizImQabmiEayaafaGaeyizImQaaGOmaiabec8aWbaa@3E91@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, denn wegen der Periodizität ist <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mspace width='0.2em'/><msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGabmiEayaafaGaeyypa0Jaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabg2da9iaaicdaaaa@4064@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> und gemäß <a class="ref" href="#3">[4.3.3]</a> liegen unterhalb von &#x03C0; keine positiven Nullstellen. Ist nun <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo>=</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmiEayaafaGaeyypa0JaeqiWdahaaa@39B4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, also</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>=</mo><msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo>+</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabg2da9iqadIhagaqbaiabgUcaRiaaikdacaWGRbGaeqiWdaNaeyypa0JaeqiWdaNaey4kaSIaaGOmaiaadUgacqaHapaCcqGH9aqpcaGGOaGaaGOmaiaadUgacqGHRaWkcaaIXaGaaiykaiabec8aWbaa@4BB2@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>,
</div>
<p>so ist nichts weiter zu zeigen. Ist dagegen <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo>&#x003E;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmiEayaafaGaeyOpa4JaeqiWdahaaa@39B6@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, so hat man <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>0</mn><mo>&#x2264;</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x2212;</mo><msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo>&#x003C;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGimaiabgsMiJkaaikdacqaHapaCcqGHsislceWG4bGbauaacqGH8aapcqaHapaCaaa@3F87@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, und da</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x2212;</mo><msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mspace width='0.2em'/><msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiaaikdacqaHapaCcqGHsislceWG4bGbauaacaGGPaGaeyypa0Jaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiabgkHiTiqadIhagaqbaiaacMcacqGH9aqpcqGHsislciGGZbGaaiyAaiaac6gaceWG4bGbauaacqGH9aqpcaaIWaaaaa@4D49@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>,
</div>
<p>muss <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x2212;</mo><msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGOmaiabec8aWjabgkHiTiqadIhagaqbaiabg2da9iaaicdaaaa@3C17@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, also <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo>=</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGabmiEayaafaGaeyypa0JaaGOmaiabec8aWbaa@3A70@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, gelten (wieder mit <a class="ref" href="#3">[4.3.3]</a>) und damit:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>=</mo><msup>
    <mi>x</mi>
    <mo>&#x2032;</mo>
   </msup>
   <mo>+</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabg2da9iqadIhagaqbaiabgUcaRiaaikdacaWGRbGaeqiWdaNaeyypa0JaaGOmaiabec8aWjabgUcaRiaaikdacaWGRbGaeqiWdaNaeyypa0JaaiikaiaaikdacaWGRbGaey4kaSIaaGOmaiaacMcacqaHapaCaaa@4C6F@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>Die Nullstellen des Cosinus sind jetzt mit <a class="ref" href="#7">[4.3.7]</a> leicht zu beschreiben:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mn>0</mn><mtext>&#x2003;</mtext>
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2003;</mtext><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mn>0</mn>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2003;</mtext><mi>x</mi><mo>+</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo>=</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mtext>f&#x00FC;r ein</mtext><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2003;</mtext><mi>x</mi><mo>=</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo>=</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mtext>f&#x00FC;r ein</mtext><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabmGaaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacqGH9aqpcaaIWaGaaGzbVdqaaiabgsDiBlaaywW7ciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaamiEaiabgUcaRmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGPaGaeyypa0JaaGimaaqaaaqaaiabgsDiBlaaywW7caWG4bGaey4kaSYaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabg2da9iaadUgacqaHapaCcaaMe8UaaeOzaiaabYpacaqGYbGaaeiiaiaabwgacaqGPbGaaeOBaiaaysW7caWGRbGaeyicI4SaeSijHikabaaabaGaeyi1HSTaaGzbVlaadIhacqGH9aqpcaWGRbGaeqiWdaNaeyOeI0YaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabg2da9iaacIcacaaIYaGaam4AaiabgkHiTiaaigdacaGGPaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaaysW7caqGMbGaaei=aiaabkhacaqGGaGaaeyzaiaabMgacaqGUbGaaGjbVlaadUgacqGHiiIZcqWIKeIOaaaaaa@8742@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>5. <font size="2">&#9658;</font> &#160;Mit dem Additionstheorem <a class="ref" href="#4">[4.3.4]</a> für den Cosinus und dem Symmetrieverhalten hat man:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>1</mn><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGymaiabg2da9iGacogacaGGVbGaai4CaiaacIcacaWG4bGaeyOeI0IaamiEaiaacMcacqGH9aqpciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4bGaeyyXICTaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiabgkHiTiaadIhacaGGPaGaeyOeI0Iaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabgwSixlGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcacqGHsislcaWG4bGaaiykaiabg2da9iGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4bGaey4kaSIaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabgwSixlGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhaaaa@6EDF@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>6. <font size="2">&#9658;</font> &#160;Da (in <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mi>&#x211D;</mi>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeSyhHekaaa@3758@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>) Quadrate stets positiv sind, hat man nach 5. z.B. für den Sinus:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <msup>
    <mrow>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mo>=</mo><mn>1</mn><mo>&#x2212;</mo><munder>
    <munder>
     <mrow>
      <msup>
       <mrow>
        <mo stretchy='false'>(</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
       </mrow>
       <mn>2</mn>
      </msup>
      
     </mrow>
     <mo stretchy='true'>&#xFE38;</mo>
    </munder>
    <mrow>
     <mo>&#x2265;</mo><mn>0</mn>
    </mrow>
   </munder>
   <mo>&#x2264;</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaeyypa0JaaGymaiabgkHiTmaayaaabaGaaiikaiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacaGGPaWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaaqaaiabgwMiZkaaicdaaOGaayjo+dGaeyizImQaaGymaaaa@4BAE@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>,
</div>
<p>also: <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo stretchy='false' lspace='0.0em' rspace='0.1em'>&#x007C;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false' lspace='-0.1em' rspace='0.2em'>&#x007C;</mo><mo>&#x2264;</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiiFaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacaGG8bGaeyizImQaaGymaaaa@3E2D@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>. Das ist die Behauptung.</p>
</td></tr></table>

<p>Mit einem kleinen Exkurs in die Physik, und zwar in die Schwingungslehre, stellen wir Modifikationen der Sinusfunktion vor. Dort beschreibt eine Funktion des Typs</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>f</mi><mo>=</mo><mi>a</mi><mtext>&#x2009;</mtext><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.1em'/><mo stretchy='false'>(</mo><mi>&#x03C9;</mi><mi mathvariant='normal'>X</mi><mo>+</mo><mi>&#x03C6;</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaiabg2da9iaadggacaaMc8Uaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiabeM8a3jaadIfacqGHRaWkcqaHgpGzcaGGPaaaaa@43C0@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>eine <i>ungedämpfte Schwingung</i>, wie sie etwa bei einer idealen Pendelbewegung auftritt. Die <span><i>x</i>-Achse</span> wird hier als "Zeitachse" interpretiert, so dass &#x03C0; als Einheit ungünstig ist; statt dessen kehren wir wieder zu 1 als Einheit zurück und messen mit ihr z.B. Sekunden. Auch die Namen der Parameter haben hier ihren Ursprung:</p>
<ul>
<li>
<p>Die <i>Amplitude</i> |&#x200A;<i>a</i>&#x200A;| gibt die maximale Auslenkung (<i>Elongation</i>) der Schwingung an.</p>
</li>
<li>
<p>Mit der <i>Kreisfrequenz &#x03C9;</i> berechnet man die <i>Frequenz &#x03BD;</i> der Schwingung: <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>&#x03BD;</mi><mo>=</mo><mfrac>
    <mi>&#x03C9;</mi>
    <mrow>
     <mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqyVd4Maeyypa0ZaaSaaaeaacqaHjpWDaeaacaaIYaGaeqiWdahaaaaa@3CFC@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> ist die Anzahl der Perioden pro Zeiteinheit. Die Schwingungsdauer <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>T</mi><mo>=</mo><mfrac>
    <mn>1</mn>
    <mi>&#x03BD;</mi>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    </mrow>
    <mi>&#x03C9;</mi>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamivaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaaiabe27aUbaacqGH9aqpdaWcaaqaaiaaikdacqaHapaCaeaacqaHjpWDaaaaaa@3FA6@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> gibt die für eine Periode benötigte Zeit an.</p>
</li>
<li>
<p>Allgemein nennt man <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>&#x03C9;</mi><mi mathvariant='normal'>X</mi><mo>+</mo><mi>&#x03C6;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeqyYdCNaamiwaiabgUcaRiabeA8aMbaa@3B2D@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> den <i>Phasenwinkel</i> und speziell <i>&#x03C6;</i> den <i>Nullphasenwinkel</i>, bzw. die <i>Phasenverschiebung</i> der Schwingung. Sie bestimmt die <i>Anfangselongation &#160;</i><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>f</mi><mo stretchy='false'>(</mo><mn>0</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>a</mi><mtext>&#x2009;</mtext><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>&#x03C6;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaiaacIcacaaIWaGaaiykaiabg2da9iaadggacaaMc8Uaci4CaiaacMgacaGGUbGaeqOXdygaaa@40EE@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
</li>
</ul>
<p>Unter den Schwingungen kommen Sinus (<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>a</mi><mo>=</mo><mi>&#x03C9;</mi><mo>=</mo><mn>1,</mn><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mi>&#x03C6;</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyyaiabg2da9iabeM8a3jabg2da9iaaigdacaGGSaGaaGjbVlabeA8aMjabg2da9iaaicdaaaa@4118@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>) und Cosinus (<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>a</mi><mo>=</mo><mi>&#x03C9;</mi><mo>=</mo><mn>1,</mn><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mi>&#x03C6;</mi><mo>=</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamyyaiabg2da9iabeM8a3jabg2da9iaaigdacaGGSaGaaGjbVlabeA8aMjabg2da9maalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaaaaa@42E7@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>) natürlich auch vor. Man beachte, dass die Pixelgrafik bei hohen Frequenzen überfordert ist. Die Darstellung entspricht dann nicht mehr der angegebenen Funktion, zeigt aber z.T. eine interessante Periodiztät. Ich habe daher in diesen Fällen auf ein Ausblenden verzichtet.</p>
<div>
<span class="inf" style="white-space:normal" onmouseover="if(active44==0){position('tip44','tab44',event.clientX,event.clientY); document.getElementById('tip44').className='tooltip_v'; if(!b)document.getElementById('tip44').className='tooltip_v_noopac'};active44=1">
<img class="inf" style="margin-left:3px; margin-right:3px" src="../info.gif" width="10" height="10"/></span>
<span id="tip44" class="tooltip_h" style="white-space:normal">
<table id="tab44" border="0" style="width:770px" ><tr><td colspan="5" onmousedown="x0=event.clientX;y0=event.clientY;fix('tip44')" onmouseup="drag=0" style="border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; border-bottom-color:blue; font-family:monospace"><p style="cursor: move; color:blue; margin-top:-5px; margin-bottom:0px; size:12pt; font-weight:bold">&#160;i</p><span style="float: right; margin-top:-15px"><img title="opacity on/off" style="margin-right:10px" onclick="opac_change();" src="../opacity-off.gif" width="10" height="10"/><img onclick="active44=0;document.getElementById('tip44').className='tooltip_h'" src="../close.gif" width="10" height="10"/></span></td></tr>
<tr><td>
<p style="margin-top:20px; margin-bottom:0px"><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' id='eq1'>
 <mstyle displaystyle='true' mathcolor='blue'><semantics>
  <mrow>
   <mo id='410'>&#x200B;</mo><mn id='411'>3</mn><mtext>&#x2009;</mtext><mi id='412'>sin</mi><mo stretchy='false' id='413'>(</mo><mo id='414'>&#x2212;</mo><mn id='415'>4</mn><mi mathvariant='normal' id='416'>X</mi><mo id='417'>+</mo><mn id='418'>5</mn><mo stretchy='false' id='419'>)</mo>
  <mphantom><mo>(</mo></mphantom></mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0IaaG4maiaaykW7ciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaeyOeI0IaaGinaiaadIfacqGHRaWkcaaI1aGaaiykaaaa@4177@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</td>
<td width="12%" valign="bottom">
<p style="color:'#404040'; font-size:11px; font-family:monospace; margin-bottom:10px">Amplitude<br/><span id="e40">1</span></p>
</td>
<td width="12%" valign="bottom">
<p style="color:'#404040'; font-size:11px; font-family:monospace; margin-bottom:10px">Frequenz<br/><span id="e41">0.1591545</span></p>
</td>
<td width="12%" valign="bottom">
<p style="color:'#404040'; font-size:11px; font-family:monospace; margin-bottom:10px">Schwingungs-<br/>dauer<br/><span id="e42">6.2831853</span></p>
</td>
<td width="12%" valign="bottom">
<p style="color:'#404040'; font-size:11px; font-family:monospace; margin-bottom:10px">Anfangs-<br/>elongation<br/><span id="e43">0</span></p>
</td>
</tr>
<tr><td colspan="5">
<p style="white-space:normal; margin-top:0px"><applet name="Graph41" id="Graph41" code="Graph.class" width="770px" height="350px" mayscript="true">
	    <param name="func" value="Sinusfunktion"/>
	    <param name="xL" value="600"/>
	    <param name="yL" value="350"/>
	    <param name="la" value="de"/>
	    It looks like you don't have Java installed, please go to www.java.com</applet></p>
</td></tr></table>
</span><br/>&#160;
</div>
<p>Mit Hilfe von Sinus und Cosinus führen wir nun zwei weitere trigonometrische Funktionen ein. Allerdings werden bei den Funktionsvorschriften Divisionen durchgeführt, so dass die Definitionsbereiche geeignet zu wählen sind. <a class="ref" href="#10">[4.3.10]</a> gibt uns dabei Auskunft über die Lage der Nullstellen von sin und cos.</p>
<table class="main"><tr><td class="main">

<p><u><b>Definition:</b></u> &#160;Die Funktionen</p>

<table><tr><td class="def">
 <div>
<p style="margin-left:30px"><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo>:</mo><mi>&#x211D;</mi><mo>&#x005C;</mo><mo stretchy='false'>&#x007B;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false' lspace='0.2em' rspace='0.2em' mathsize='14pt'>&#x007C;</mo><mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi><mo stretchy='false'>&#x007D;</mo><mo>&#x2192;</mo><mi>&#x211D;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaiOoaiabl2riHIqaaiaa=XfacaGG7bGaaiikaiaaikdacaWGRbGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiiFaiaadUgacqGHiiIZcqWIKeIOcaGG9bGaeyOKH4QaeSyhHekaaa@4D4C@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> gegeben durch&#160; <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo lspace='0.2em' rspace='0.2em' fontsize='13pt'>&#x2254;</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaiikaiaadIhacaGGPaGaeyypa0ZaaSaaaeaaciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG4baabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaaaaaaa@43CA@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
 </div></td><td class="num" width="80px">
<span class="num"><a name="13">[4.3.13]</a></span></td></tr>

<tr><td class="def">
 <div>
<p style="margin-left:30px"><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo>:</mo><mi>&#x211D;</mi><mo>&#x005C;</mo><mo>&#x007B;</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false' lspace='0.2em' rspace='0.2em' mathsize='14pt'>&#x007C;</mo><mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi><mo>&#x007D;</mo><mo>&#x2192;</mo><mi>&#x211D;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiOoaiabl2riHIqaaiaa=XfacaGG7bGaam4Aaiabec8aWjaacYhacaWGRbGaeyicI4SaeSijHiQaaiyFaiabgkziUkabl2riHcaa@48C6@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> gegeben durch&#160; <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo lspace='0.2em' rspace='0.2em' fontsize='13pt'>&#x2254;</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiikaiaadIhacaGGPaGaeyypa0ZaaSaaaeaaciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4baabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaaaaaaa@43CD@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
 </div></td><td class="num" width="80px">
<span class="num"><a name="14">[4.3.14]</a></span></td></tr>
</table>
<p>sind der <u>Tangens</u> und der <u>Cotangens</u>.</p>

<p>Auch hier werden die Funktionswerte meist klammerfrei geschrieben: <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaaaa@39B6@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> bzw. <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaamiEaaaa@39B9@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>. Man beachte ferner, dass beide Funktionen unendliche viele Definitionslücken besitzen, und zwar Polstellen. Dabei sind die Polstellen des Tangens genau die Nullstellen des Cosinus und die des Cotangens genau die Nullstellen des Sinus.</p>
</td></tr></table>

<p>Die Werte <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mn>0</mn><mo>=</mo><mn>0</mn><mo>=</mo><mi>cot</mi><mspace width='0.2em'/><mo>&#x2061;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaGimaiabg2da9iaaicdacqGH9aqpciGGJbGaai4BaiaacshadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaaaaa@4196@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> sind direkt einsehbar. Mit ein wenig Mühe finden wir auch einen nicht trivialen Wert: Mit dem Additionstheorem hat man zunächst</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>1</mn><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mn>2</mn><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGymaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaI0aaaaiabgUcaRmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGinaaaacaGGPaGaeyypa0JaaGOmaiGacohacaGGPbGaaiOBamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGinaaaacqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaisdaaaaaaa@5706@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>,
</div>
<p>und daraus mit Pythagoras:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
     <mo stretchy='false'>(</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>4</mn>
     </mfrac>
     <mo>&#x2212;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>4</mn>
     </mfrac><msup>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mo>=</mo><msup>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup><mspace width='0.2em'/>
   <mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x2212;</mo><mn>2</mn><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><msup>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup><mspace width='0.2em'/>
   <mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mn>1</mn><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaiikaiGacohacaGGPbGaaiOBamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGinaaaacqGHsislciGGJbGaai4BaiaacohadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaisdaaaGaaiykamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGinaaaacqGHsislcaaIYaGaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaI0aaaaiabgwSixlGacogacaGGVbGaai4CamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGinaaaacqGHRaWkciGGJbGaai4BaiaacohadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGcdaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaisdaaaGaeyypa0JaaGymaiabgkHiTiaaigdacqGH9aqpcaaIWaaaaa@664E@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>Also sind <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaI0aaaaaaa@3B4B@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> und <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGGZbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaI0aaaaaaa@3B46@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> identisch.<span class="inf" style="white-space:normal" onmouseover="if(active46==0){position('tip46','tab46',event.clientX,event.clientY); document.getElementById('tip46').className='tooltip_v'; if(!b)document.getElementById('tip46').className='tooltip_v_noopac'};active46=1">
<img class="inf" style="margin-left:3px; margin-right:3px" src="../info.gif" width="10" height="10"/></span>
<span id="tip46" class="tooltip_h" style="white-space:normal">
<table id="tab46" border="0" style="width:380px" ><tr><td onmousedown="x0=event.clientX;y0=event.clientY;fix('tip46')" onmouseup="drag=0" style="border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; border-bottom-color:blue; font-family:monospace"><p style="cursor: move; color:blue; margin-top:-5px; margin-bottom:0px; size:12pt; font-weight:bold">&#160;i</p><span style="float: right; margin-top:-15px"><img title="opacity on/off" style="margin-right:10px" onclick="opac_change();" src="../opacity-off.gif" width="10" height="10"/><img onclick="active46=0;document.getElementById('tip46').className='tooltip_h'" src="../close.gif" width="10" height="10"/></span></td></tr>
<tr><td>
<p style="white-space:normal">und zwar ist</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mn>1</mn>
    <mrow>
     <msqrt>
      <mn>2</mn>
     </msqrt>
     
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaI0aaaaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaamaakaaabaGaaGOmaaWcbeaaaaGccqGH9aqpciGGJbGaai4BaiaacohadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaisdaaaaaaa@4461@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>,
</div>
<p>denn wieder mit Pythagoras ist</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>1</mn><mo>=</mo><msup>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup><mspace width='0.2em'/>
   <mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>+</mo><msup>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup><mspace width='0.2em'/>
   <mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mn>2</mn><msup>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup><mspace width='0.2em'/>
   <mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGymaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGinaaaacqGHRaWkciGGJbGaai4BaiaacohadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGcdaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaisdaaaGaeyypa0JaaGOmaiGacohacaGGPbGaaiOBamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGinaaaaaaa@4D4A@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>Also ist <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mo stretchy='false' lspace='0.2em' rspace='0.2em'>&#x007C;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false' lspace='0.2em' rspace='0.2em'>&#x007C;</mo><mo>=</mo><msqrt>
    <mrow>
     <mfrac>
      <mn>1</mn>
      <mn>2</mn>
     </mfrac>
     
    </mrow>
   </msqrt>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaI0aaaaiabg2da9iaacYhaciGGZbGaaiyAaiaac6gadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaisdaaaGaaiiFaiabg2da9maakaaabaWaaSaaaeaacaaIXaaabaGaaGOmaaaaaSqabaaaaa@465C@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, denn nach <a class="ref" href="#a+">[+]</a> ist <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>&#x003E;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaI0aaaaiabg6da+iaaicdaaaa@3D0D@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
</td></tr></table>
</span>&#160; Das aber bedeutet:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mn>1</mn><mo>=</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.2em'/><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>4</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaI0aaaaiabg2da9iaaigdacqGH9aqpciGGJbGaai4BaiaacshadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaisdaaaaaaa@436A@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>Wir stellen den Tangens in einer Skizze vor. Dabei verzichten wir auf Bezüge zur Physik und betrachten jetzt Funktionen der Form</p>

<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style="margin-bottom: 15px">
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>f</mi><mo>=</mo><mi>a</mi><mspace width='0.1em'/><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mspace width='0.1em'/><mo stretchy='false'>(</mo><mi>b</mi><mi mathvariant='normal'>X</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>c</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>+</mo><mi>d</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamOzaiabg2da9iaadggaciGG0bGaaiyyaiaac6gacaGGOaGaamOyaiaadIfacqGHsislcaWGJbGaeqiWdaNaaiykaiabgUcaRiaadsgaaaa@440A@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math><br/>
<span class="inf" style="white-space:normal" onmouseover="if(active45==0){position('tip45','tab45',event.clientX,event.clientY); document.getElementById('tip45').className='tooltip_v'; if(!b)document.getElementById('tip45').className='tooltip_v_noopac'};active45=1">
<img class="inf" style="margin-left:3px; margin-right:3px" src="../info.gif" width="10" height="10"/></span>
<span id="tip45" class="tooltip_h" style="white-space:normal">
<table id="tab45" border="0" style="width:160px" ><tr><td onmousedown="x0=event.clientX;y0=event.clientY;fix('tip45')" onmouseup="drag=0" style="border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; border-bottom-color:blue; font-family:monospace"><p style="cursor: move; color:blue; margin-top:-5px; margin-bottom:0px; size:12pt; font-weight:bold">&#160;i</p><span style="float: right; margin-top:-15px"><img title="opacity on/off" style="margin-right:10px" onclick="opac_change();" src="../opacity-off.gif" width="10" height="10"/><img onclick="active45=0;document.getElementById('tip45').className='tooltip_h'" src="../close.gif" width="10" height="10"/></span></td></tr>
<tr><td>
<p style="margin-top:20px; margin-bottom:0px"><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' id='eq2'>
 <mstyle displaystyle='true' mathcolor='blue'><semantics>
  <mrow>
   <mo id='450'>&#x2212;</mo><mn id='451'>3</mn><mspace width='0.05em'/><mi id='452'>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false' lspace='0.1em' id='453'>(</mo><mo id='454'>&#x2212;</mo><mn id='455'>4</mn><mi mathvariant='normal' id='456'>X</mi><mo id='457'>+</mo><mn id='458'>5</mn><mi mathvariant='normal' id='459'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false' id='4510'>)</mo><mo id='4511'>&#x2212;</mo><mn id='4512'>8</mn>
  <mphantom><mo>(</mo></mphantom></mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0IaaG4maiGacshacaGGHbGaaiOBaiaacIcacqGHsislcaaI0aGaamiwaiabgUcaRiaaiwdacqaHapaCcaGGPaGaeyOeI0IaaGioaaaa@4351@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</p>
</td></tr>
<tr><td>
<p style="white-space:normal; margin-top:0px"><applet name="Graph45" id="Graph45" code="Graph.class" width="770px" height="350px" mayscript="true">
	    <param name="func" value="Tangensfunktion"/>
	    <param name="xL" value="600"/>
	    <param name="yL" value="350"/>
	    <param name="la" value="de"/>
	    It looks like you don't have Java installed, please go to www.java.com</applet></p>
</td></tr></table>
</span>
</div>
<p>Tangens und Cotangens besitzen zahlreiche Eigenschaften. Naturgemäß sind sie in der Regel direkt auf entsprechende Sachverhalte bei sin und cos zurückzuführen. Die folgende Bemerkung stellt einige Eigenschaften zusammen.</p>
<table class="main"><tr><td class="main">

<p><u><b>Bemerkung:</b></u> &#160;Für alle <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>,</mo><mi>y</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x211D;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiaacYcacaWG5bGaeyicI4SaeSyhHekaaa@3B87@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> mit <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>,</mo><mi>y</mi><mo>&#x2260;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiaacYcacaWG5bGaeyiyIKRaaiikaiaaikdacaWGRbGaeyOeI0IaaGymaiaacMcadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaaaaa@4190@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> bzw. <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>,</mo><mi>y</mi><mo>&#x2260;</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiaacYcacaWG5bGaeyiyIKRaam4Aaiabec8aWbaa@3D07@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> gilt:</p>

<table>
<tr><td class="def" width="540px">
<ol start="1" style="margin-bottom:0px">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo>&#x2212;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0IaciiDaiaacggacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaiabg2da9iGacogacaGGVbGaaiiDaiaadIhaaaa@4449@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<br/><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style="margin-top:10px">
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo>&#x2212;</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0Iaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiikaiaadIhacqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaiabg2da9iGacshacaGGHbGaaiOBaiaadIhaaaa@4449@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</li>
</ol></td><td class="num">
<span class="num"><a name="15">[4.3.15]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">Die beiden Funktionen gehen durch waagerechtes Verschieben um <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaaaa@3871@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> und anschließendes Spiegeln an der <span><i>x</i>-Achse</span> ineinander über.</p>
</td></tr>
<tr><td class="def">
<ol start="2" style="margin-top:15px; margin-bottom:0px">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mn>0</mn><mtext>&#x2003;</mtext><mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2003;</mtext><mi>x</mi><mo>=</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>=</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaiabg2da9iaaicdacaaMf8Uaeyi1HSTaaGzbVlaadIhacqGH9aqpcaWGRbGaeqiWdaNaeyypa0JaaGOmaiaadUgadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaaaaa@4AD9@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>&#160; für ein <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablssiIcaa@39D4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<br/><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style="margin-top:10px">
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mn>0</mn><mtext>&#x2003;</mtext><mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2003;</mtext><mi>x</mi><mo>=</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mn>2</mn><mi>k</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaamiEaiabg2da9iaaicdacaaMf8Uaeyi1HSTaaGzbVlaadIhacqGH9aqpcaGGOaGaaGOmaiaadUgacqGHsislcaaIXaGaaiykamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaaaaa@4A2A@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>&#160; für ein <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablssiIcaa@39D4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</li>
</ol></td><td class="num">
<span class="num"><a name="16">[4.3.16]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">Der Tangens hat also dieselben Nullstellen wie sin, der Cotangens dieselben wie cos.</p>
</td></tr>
<tr><td class="def">
<ol start="3" style="margin-top:15px; margin-bottom:0px">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaiabgwSixlGacogacaGGVbGaaiiDaiaadIhacqGH9aqpcaaIXaaaaa@4192@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</li>
</ol></td><td style="padding-top:15px" class="num">
<span class="num"><a name="17">[4.3.17]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">Sind beide Funktionswerte gleichzeitig vorhanden, so ist der eine stets Kehrwert des anderen.</p>
</td></tr>
<tr><td class="def">
<ol start="4" style="margin-top:15px; margin-bottom:0px">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaiikaiabgkHiTiaadIhacaGGPaGaeyypa0JaeyOeI0IaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaaaa@41BD@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<br/><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style="margin-top:10px">
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiikaiabgkHiTiaadIhacaGGPaGaeyypa0JaeyOeI0Iaci4yaiaac+gacaGG0bGaamiEaaaa@41C3@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</li>
</ol></td><td style="padding-top:15px" class="num">
<span class="num"><a name="18">[4.3.18]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">Tangens und Cotangens sind punktsymmetrisch.</p>
</td></tr>
<tr><td class="def">
<ol start="5" style="margin-top:15px; margin-bottom:0px">
<li>
<p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWGRbGaeqiWdaNaaiykaiabg2da9iGacshacaGGHbGaaiOBaiaadIhaaaa@4372@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>&#160; für jedes <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablssiIcaa@39D4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<br/><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style="margin-top:10px">
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWGRbGaeqiWdaNaaiykaiabg2da9iGacogacaGGVbGaaiiDaiaadIhaaaa@4378@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>&#160; für jedes <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2124;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablssiIcaa@39D4@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</li>
</ol></td><td style="padding-top:15px" class="num">
<span class="num"><a name="10">[4.3.19]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">Tangens und Cotangens sind &#x03C0;-periodisch.</p>
</td></tr>
<tr><td class="def">
<ol start="6" style="margin-top:15px; margin-bottom:0px">
<li><p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>1</mn><mo>+</mo><msup>
    <mrow>
     <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mi>x</mi><mo>=</mo><mfrac>
    <mn>1</mn>
    <mrow>
     <msup>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo>
      </mrow>
      <mn>2</mn>
     </msup>
     <mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGymaiabgUcaRiGacshacaGGHbGaaiOBamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiaadIhacqGH9aqpdaWcaaqaaiaaigdaaeaaciGGJbGaai4BaiaacohadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccaWG4baaaaaa@42DA@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
<br/><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style="margin-top:10px">
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>1</mn><mo>+</mo><msup>
    <mrow>
     <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mi>x</mi><mo>=</mo><mfrac>
    <mn>1</mn>
    <mrow>
     <msup>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo>
      </mrow>
      <mn>2</mn>
     </msup>
     <mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGymaiabgUcaRiGacogacaGGVbGaaiiDamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiaadIhacqGH9aqpdaWcaaqaaiaaigdaaeaaciGGZbGaaiyAaiaac6gadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccaWG4baaaaaa@42E2@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></p>
</li>
</ol></td><td style="padding-top:15px" class="num">
<span class="num"><a name="20">[4.3.20]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px"></p>
</td></tr>
<tr><td class="def">
<ol start="7" style="margin-top:15px; margin-bottom:0px">
<li><p><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <mn>1</mn><mo>&#x2212;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWG5bGaaiykaiabg2da9maalaaabaGaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaiabgUcaRiGacshacaGGHbGaaiOBaiaadMhaaeaacaaIXaGaeyOeI0IaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaiabgwSixlGacshacaGGHbGaaiOBaiaadMhaaaaaaa@5213@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math><span style='margin-left:30px'>für <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x2260;</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaiabgwSixlGacshacaGGHbGaaiOBaiaadMhacqGHGjsUcaaIXaaaaa@4251@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></span>
<br/><math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline' style="margin-top:10px">
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWG5bGaaiykaiabg2da9maalaaabaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaamiEaiabgwSixlGacogacaGGVbGaaiiDaiaadMhacqGHsislcaaIXaaabaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaamiEaiabgUcaRiGacogacaGGVbGaaiiDaiaadMhaaaaaaa@5222@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math><span style='margin-left:30px'>für <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x2260;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaamiEaiabgUcaRiGacogacaGGVbGaaiiDaiaadMhacqGHGjsUcaaIWaaaaa@40EE@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math></span></p>
</li>
</ol></td><td style="padding-top:15px" class="num">
<span class="num"><a name="21">[4.3.21]</a></span></td></tr>
<tr><td colspan="2">
<p style="margin-left:40px">Das sind die Additionstheoreme für Tangens und Cotangens.</p>
</td></tr>
</table>

<p class="beweis"><i>Beweis</i>: &#160;</p>
<p>1. <font size="2">&#9658;</font> &#160;Mit <a class="ref" href="#8">[4.3.8]</a> und <a class="ref" href="#7">[4.3.7]</a> ergibt sich:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo>&#x2212;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0IaciiDaiaacggacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaiabg2da9maalaaabaGaeyOeI0Iaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaacIcacaWG4bGaeyOeI0YaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcaaaGaeyypa0ZaaSaaaeaaciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaeyOeI0IaamiEaiabgUcaRmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGPaaabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiaadIhacqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaaaacqGH9aqpdaWcaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcacaWG4bGaey4kaSYaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcaaeaaciGGJbGaai4BaiaacohacaGGOaGaamiEaiabgkHiTmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGPaaaaiabg2da9maalaaabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhaaaGaeyypa0Jaci4yaiaac+gacaGG0bGaamiEaaaa@85D3@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>,
</div>
<p>und damit:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo>&#x2212;</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mfrac>
    <mn>1</mn>
    <mrow>
     <mo>&#x2212;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
      <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
      <mn>2</mn>
     </mfrac>
     <mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mn>1</mn>
    <mrow>
     <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyOeI0Iaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiikaiaadIhacqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaaiabgkHiTiGacshacaGGHbGaaiOBaiaacIcacaWG4bGaeyOeI0YaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcaaaGaeyypa0ZaaSaaaeaacaaIXaaabaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaamiEaaaacqGH9aqpciGG0bGaaiyyaiaac6gacaWG4baaaa@5546@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>2. <font size="2">&#9658;</font> &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaaaa@39B6@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> wird genau dann Null, wenn der Zähler <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaaaa@39BD@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> gleich Null ist. Nach <a class="ref" href="#10">[4.3.10]</a> also genau dann, wenn <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>=</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabg2da9iaadUgacqaHapaCaaa@3A98@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> ist. Beim Cotangens argumentiert man analog.</p>
<p>3. <font size="2">&#9658;</font> &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>&#x22C5;</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaiabgwSixlGacogacaGGVbGaaiiDaiaadIhacqGH9aqpdaWcaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhaaeaaciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4baaaiabgwSixpaalaaabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhaaaGaeyypa0JaaGymaaaa@544C@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.</p>
<p>4. <font size="2">&#9658;</font> &#160;Wir benutzen das Symmetrieverhalten <a class="ref" href="#5">[4.3.5]</a>:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaiikaiabgkHiTiaadIhacaGGPaGaeyypa0ZaaSaaaeaaciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaeyOeI0IaamiEaiaacMcaaeaaciGGJbGaai4BaiaacohacaGGOaGaeyOeI0IaamiEaiaacMcaaaGaeyypa0ZaaSaaaeaacqGHsislciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG4baabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaaaacqGH9aqpcqGHsislciGG0bGaaiyyaiaac6gacaWG4baaaa@58AC@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>Die entsprechende Eigenschaft des Cotangens erhält man analog.</p>
<p>5. <font size="2">&#9658;</font> &#160;Wir benötigen einige Vorüberlegungen. Zunächst erhält man mit <a class="ref" href="#8">[4.3.8]</a>:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo>+</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo>+</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
        <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
        <mn>2</mn>
       </mfrac>
       <mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>x</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiqaaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcacaWG4bGaey4kaSIaeqiWdaNaaiykaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcadaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaey4kaSIaamiEaiabgUcaRmaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacaGGPaGaeyypa0Jaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGHsislcaWG4bGaeyOeI0YaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaeyOeI0IaamiEaiaacMcacqGH9aqpcqGHsislciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG4baabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcqaHapaCcaGGPaGaeyypa0Jaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikamaalaaabaGaeqiWdahabaGaaGOmaaaacqGHRaWkcaWG4bGaey4kaSYaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiaacMcacqGH9aqpcqGHsislciGGJbGaai4BaiaacohacaGGOaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaiabgkHiTiaadIhacqGHsisldaWcaaqaaiabec8aWbqaaiaaikdaaaGaaiykaiabg2da9iabgkHiTiGacogacaGGVbGaai4CaiaacIcacqGHsislcaWG4bGaaiykaiabg2da9iabgkHiTiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhaaaaaaa@9575@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>und über die Periodizität von Sinus und Cosinus dann auch:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x2212;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>+</mo><mn>2</mn><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mo>&#x2212;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabiqaaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcacaWG4bGaeyOeI0IaeqiWdaNaaiykaiabg2da9iGacohacaGGPbGaaiOBaiaacIcacaWG4bGaeyOeI0IaeqiWdaNaey4kaSIaaGOmaiabec8aWjaacMcacqGH9aqpciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaamiEaiabgUcaRiabec8aWjaacMcacqGH9aqpcqGHsislciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG4baabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiaadIhacqGHsislcqaHapaCcaGGPaGaeyypa0Jaci4yaiaac+gacaGGZbGaaiikaiaadIhacqGHsislcqaHapaCcqGHRaWkcaaIYaGaeqiWdaNaaiykaiabg2da9iGacogacaGGVbGaai4CaiaacIcacaWG4bGaey4kaSIaeqiWdaNaaiykaiabg2da9iabgkHiTiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhaaaaaaa@7B38@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>Damit schließlich haben wir:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <mo>&#x2212;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHXcqScqaHapaCcaGGPaGaeyypa0ZaaSaaaeaaciGGZbGaaiyAaiaac6gacaGGOaGaamiEaiabgglaXkabec8aWjaacMcaaeaaciGGJbGaai4BaiaacohacaGGOaGaamiEaiabgglaXkabec8aWjaacMcaaaGaeyypa0ZaaSaaaeaacqGHsislciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG4baabaGaeyOeI0Iaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaaaacqGH9aqpdaWcaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhaaeaaciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4baaaiabg2da9iGacshacaGGHbGaaiOBaiaadIhaaaa@69A1@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.<span class="num"><a style="margin-left:60px" name="a++">[++]</a></span>
</div>
<p>Nun zeigen wir per Induktion: <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHXcqScaWGRbGaeqiWdaNaaiykaiabg2da9iGacshacaGGHbGaaiOBaiaadIhaaaa@447E@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> für alle <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>&#x2208;</mo><mi>&#x2115;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4AaiabgIGiolablwriLcaa@39C8@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>. Da für <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>k</mi><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaam4Aaiabg2da9iaaicdaaaa@3898@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> offensichtlich nichts zu tun ist, bleibt nur der Induktionsschluss: Mit <a class="ref" href="#a++">[++]</a> ergibt sich aus der Induktionsvoraussetzung:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>k</mi><mo>+</mo><mn>1</mn><mo stretchy='false'>)</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo>&#x00B1;</mo><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>&#x00B1;</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaciiDaiaacggacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHXcqScaGGOaGaam4AaiabgUcaRiaaigdacaGGPaGaeqiWdaNaaiykaiabg2da9iGacshacaGGHbGaaiOBaiaacIcacaWG4bGaeyySaeRaam4Aaiabec8aWjabgglaXkabec8aWjaacMcacqGH9aqpciGG0bGaaiyyaiaac6gacaGGOaGaamiEaiabgglaXkaadUgacqaHapaCcaGGPaGaeyypa0JaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaaaa@60AF@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>Nun zum Cotangens: Ist <i>x</i>, und damit auch <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>x</mi><mo>+</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaamiEaiabgUcaRiaadUgacqaHapaCaaa@3A74@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, ein ungerades Vielfaches von <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mfrac>
    <mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi>
    <mn>2</mn>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaWaaSaaaeaacqaHapaCaeaacaaIYaaaaaaa@3871@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, so hat man nach <a class="ref" href="#16">[4.3.16]</a>: &#160;<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mn>0</mn><mo>=</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWGRbGaeqiWdaNaaiykaiabg2da9iaaicdacqGH9aqpciGGJbGaai4BaiaacshacaWG4baaaa@4538@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>. In allen anderen Fällen greift man auf das gerade Bewiesene zurück:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mfrac>
    <mn>1</mn>
    <mrow>
     <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>k</mi><mi mathvariant='normal'>&#x03C0;</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mn>1</mn>
    <mrow>
     <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWGRbGaeqiWdaNaaiykaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaaiGacshacaGGHbGaaiOBaiaacIcacaWG4bGaey4kaSIaam4Aaiabec8aWjaacMcaaaGaeyypa0ZaaSaaaeaacaaIXaaabaGaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaaaacqGH9aqpciGGJbGaai4BaiaacshacaWG4baaaa@539E@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>6. <font size="2">&#9658;</font> &#160;Diese Gleichungen ergeben sich aus dem Satz des Pythagoras <a class="ref" href="#11">[4.3.11]</a>, z.B. für den Tangens:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mn>1</mn><mo>+</mo><msup>
    <mrow>
     <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo>
    </mrow>
    <mn>2</mn>
   </msup>
   <mi>x</mi><mo>=</mo><mn>1</mn><mo>+</mo><mfrac>
    <mrow>
     <msup>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo>
      </mrow>
      <mn>2</mn>
     </msup>
     <mi>x</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <msup>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo>
      </mrow>
      <mn>2</mn>
     </msup>
     <mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <msup>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo>
      </mrow>
      <mn>2</mn>
     </msup>
     <mi>x</mi><mo>+</mo><msup>
      <mrow>
       <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo>
      </mrow>
      <mn>2</mn>
     </msup>
     <mi>x</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <msup>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo>
      </mrow>
      <mn>2</mn>
     </msup>
     <mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mn>1</mn>
    <mrow>
     <msup>
      <mrow>
       <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo>
      </mrow>
      <mn>2</mn>
     </msup>
     <mi>x</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaaGymaiabgUcaRiGacshacaGGHbGaaiOBamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiaadIhacqGH9aqpcaaIXaGaey4kaSYaaSaaaeaaciGGZbGaaiyAaiaac6gadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccaWG4baabaGaci4yaiaac+gacaGGZbWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaamiEaaaacqGH9aqpdaWcaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CamaaCaaaleqabaGaaGOmaaaakiaadIhacqGHRaWkciGGZbGaaiyAaiaac6gadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccaWG4baabaGaci4yaiaac+gacaGGZbWaaWbaaSqabeaacaaIYaaaaOGaamiEaaaacqGH9aqpdaWcaaqaaiaaigdaaeaaciGGJbGaai4BaiaacohadaahaaWcbeqaaiaaikdaaaGccaWG4baaaaaa@5F5E@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>7. <font size="2">&#9658;</font> &#160;Mit den Additionstheoremen <a class="ref" href="#4">[4.3.4]</a> für Sinus und Cosinus beweisen wir die erste Gleichung:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mtable columnalign='left'>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mfrac>
        <mrow>
         <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
        </mrow>
        <mrow>
         <mn>1</mn><mo>&#x2212;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
        </mrow>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo rspace='0.5em'>=</mo><mfrac>
        <mrow>
         <mfrac>
          <mrow>
           <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
          </mrow>
          <mrow>
           <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
          </mrow>
         </mfrac>
         <mo>+</mo><mfrac>
          <mrow>
           <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
          </mrow>
          <mrow>
           <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
          </mrow>
         </mfrac>
         
        </mrow>
        <mrow>
         <mn>1</mn><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
          <mrow>
           <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
          </mrow>
          <mrow>
           <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
          </mrow>
         </mfrac>
         
        </mrow>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo rspace='0.5em'>=</mo><mfrac>
        <mrow>
         <mfrac>
          <mrow>
           <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>+</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
          </mrow>
          <mrow>
           <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
          </mrow>
         </mfrac>
         
        </mrow>
        <mrow>
         <mfrac>
          <mrow>
           <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
          </mrow>
          <mrow>
           <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
          </mrow>
         </mfrac>
         
        </mrow>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo rspace='0.5em'>=</mo><mfrac>
        <mrow>
         <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>+</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
        </mrow>
        <mrow>
         <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x2212;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
        </mrow>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo rspace='0.5em'>=</mo><mfrac>
        <mrow>
         <mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
        </mrow>
        <mrow>
         <mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
        </mrow>
       </mfrac>
       
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    <mtr columnalign='left'>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow></mrow>
     </mtd>
     <mtd columnalign='left'>
      <mrow>
       <mo rspace='0.5em'>=</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mtext>.</mtext>
      </mrow>
     </mtd>
    </mtr>
    
   </mtable>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaqbaeaabuGaaaaabaWaaSaaaeaaciGG0bGaaiyyaiaac6gacaWG4bGaey4kaSIaciiDaiaacggacaGGUbGaamyEaaqaaiaaigdacqGHsislciGG0bGaaiyyaiaac6gacaWG4bGaeyyXICTaciiDaiaacggacaGGUbGaamyEaaaaaeaacqGH9aqpdaWcaaqaamaalaaabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhaaaGaey4kaSYaaSaaaeaaciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG5baabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaamyEaaaaaeaacaaIXaGaeyOeI0YaaSaaaeaaciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG4bGaeyyXICTaci4CaiaacMgacaGGUbGaamyEaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohacaWG5baaaaaaaeaaaeaacqGH9aqpdaWcaaqaamaalaaabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaamiEaiabgwSixlGacogacaGGVbGaai4CaiaadMhacqGHRaWkciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4bGaeyyXICTaci4CaiaacMgacaGGUbGaamyEaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohacaWG5baaaaqaamaalaaabaGaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaiabgwSixlGacogacaGGVbGaai4CaiaadMhacqGHsislciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG4bGaeyyXICTaci4CaiaacMgacaGGUbGaamyEaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaadIhacqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohacaWG5baaaaaaaeaaaeaacqGH9aqpdaWcaaqaaiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacqGHflY1ciGGJbGaai4BaiaacohacaWG5bGaey4kaSIaci4yaiaac+gacaGGZbGaamiEaiabgwSixlGacohacaGGPbGaaiOBaiaadMhaaeaaciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4bGaeyyXICTaci4yaiaac+gacaGGZbGaamyEaiabgkHiTiGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacqGHflY1ciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG5baaaaqaaaqaaiabg2da9maalaaabaGaci4CaiaacMgacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWG5bGaaiykaaqaaiGacogacaGGVbGaai4CaiaacIcacaWG4bGaey4kaSIaamyEaiaacMcaaaaabaaabaGaeyypa0JaciiDaiaacggacaGGUbGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWG5bGaaiykaaaaaaa@F194@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>
</div>
<p>Falls <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>&#x2260;</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWG5bGaaiykaiabgcMi5kaaicdaaaa@3F73@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math> (<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>&#x2260;</mo><mn>0</mn><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cos</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x2260;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>sin</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mo>&#x21D4;</mo><mtext>&#x2009;&#x200A;&#x200A;</mtext><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x2260;</mo><mn>1</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaeyi1HSTaaGjbVlGacogacaGGVbGaai4CaiaacIcacaWG4bGaey4kaSIaamyEaiaacMcacqGHGjsUcaaIWaGaaGjbVlabgsDiBlaaysW7ciGGJbGaai4BaiaacohacaWG4bGaeyyXICTaci4yaiaac+gacaGGZbGaamyEaiabgcMi5kGacohacaGGPbGaaiOBaiaadIhacqGHflY1ciGGZbGaaiyAaiaac6gacaWG5bGaaGjbVlabgsDiBlaaysW7ciGGJbGaai4BaiaacshacaWG4bGaeyyXICTaci4yaiaac+gacaGG0bGaamyEaiabgcMi5kaaigdaaaa@705D@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>), gelingt damit auch der Nachweis der zweiten Gleichung:</p>
<div>
<math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mfrac>
    <mn>1</mn>
    <mrow>
     <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mn>1</mn><mo>&#x2212;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>tan</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mn>1</mn><mo>&#x2212;</mo><mfrac>
      <mn>1</mn>
      <mrow>
       <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
      </mrow>
     </mfrac>
     
    </mrow>
    <mrow>
     <mfrac>
      <mn>1</mn>
      <mrow>
       <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi>
      </mrow>
     </mfrac>
     <mo>+</mo><mfrac>
      <mn>1</mn>
      <mrow>
       <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
      </mrow>
     </mfrac>
     
    </mrow>
   </mfrac>
   <mo>=</mo><mfrac>
    <mrow>
     <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>&#x22C5;</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi><mo>&#x2212;</mo><mn>1</mn>
    </mrow>
    <mrow>
     <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mi>y</mi>
    </mrow>
   </mfrac>
   
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWG5bGaaiykaiabg2da9maalaaabaGaaGymaaqaaiGacshacaGGHbGaaiOBaiaacIcacaWG4bGaey4kaSIaamyEaiaacMcaaaGaeyypa0ZaaSaaaeaacaaIXaGaeyOeI0IaciiDaiaacggacaGGUbGaamiEaiabgwSixlGacshacaGGHbGaaiOBaiaadMhaaeaaciGG0bGaaiyyaiaac6gacaWG4bGaey4kaSIaciiDaiaacggacaGGUbGaamyEaaaacqGH9aqpdaWcaaqaaiaaigdacqGHsisldaWcaaqaaiaaigdaaeaaciGGJbGaai4BaiaacshacaWG4bGaeyyXICTaci4yaiaac+gacaGG0bGaamyEaaaaaeaadaWcaaqaaiaaigdaaeaaciGGJbGaai4BaiaacshacaWG4baaaiabgUcaRmaalaaabaGaaGymaaqaaiGacogacaGGVbGaaiiDaiaadMhaaaaaaiabg2da9maalaaabaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaamiEaiabgwSixlGacogacaGGVbGaaiiDaiaadMhacqGHsislcaaIXaaabaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaamiEaiabgUcaRiGacogacaGGVbGaaiiDaiaadMhaaaaaaa@87AF@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>.
</div>
<p>Ist <math xmlns='http://www.w3.org/1998/Math/MathML' display='inline'>
 <mstyle displaystyle='true'><semantics>
  <mrow>
   <mi>cot</mi><mo>&#x2061;</mo><mo stretchy='false'>(</mo><mi>x</mi><mo>+</mo><mi>y</mi><mo stretchy='false'>)</mo><mo>=</mo><mn>0</mn>
  </mrow>
 <annotation encoding='MathType-MTEF'>
 MathType@MTEF@5@5@+=feaafeart1ev1aaatCvAUfeBSjuyZL2yd9gzLbvyNv2CaerbuLwBLnhiov2DGi1BTfMBaeXatLxBI9gBaerbd9wDYLwzYbItLDharqqtubsr4rNCHbGeaGqiVu0Je9sqqrpepC0xbbL8F4rqqrFepeea0xe9Lq=Jc9vqaqpepm0xbba9pwe9Q8fs0=yqaqpepae9pg0FirpepeKkFr0xfr=xfr=xb9adbaqaaeGaciGaaiaabeqaamaabaabaaGcbaGaci4yaiaac+gacaGG0bGaaiikaiaadIhacqGHRaWkcaWG5bGaaiykaiabg2da9iaaicdaaaa@3EB2@</annotation>
</semantics></mstyle>
</math>, so steht auf beiden Seiten der Gleichung Null.</p>
</td></tr></table>

<table cellpadding="0" cellspacing="0" style="border-collapse: collapse; margin-top: 50px; margin-bottom:30px" bordercolor="#111111" width="100%">
  <tr>
    <td><hr noshade="noshade" size="1"/></td>
    <td width="2%" align="right"><img style="margin-left:3pt" src="http://www.mathproject.de/cgi-std/count.pl?c=43;d=tiny"/></td>
  </tr>
</table>

<p>
<table border="0" width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0">
  <tr>
    <td width="33%" align="left"><a href="4_2.xml" title="Beispiele">4.2. <img border="0" src="backl.gif" width="7" height="12"/></a></td>
    <td width="33%" align="center">
  <a href="funktionen.htm#Teil3"><img width="16" height="16" border="0" src="back1.gif"/></a>
    </td>
    <td width="34%" align="right"><a href="4_4.xml" title="Das Rechnen mit Funktionen"><img border="0" src="backr.gif" width="7" height="12"/> 4.4.</a></td>
  </tr>
</table>
</p>
</td></tr>
</table></center><br/><font style="size:2px">&#160;</font>
</body>
</html>

